Forum     Forum - powrót na pocztek forum Portal - powrót na ADHD.org.pl Office Bogdan Mizerski

Dysleksja,dyskalkulia, dysgrafia, dysortografia, dysmuzja..

Moderator: Moderatorzy

małgosia

Awatar użytkownika

Wsparcie

Posty: 687


Rejestracja:
27-05-2005 16:12

Post 04-06-2005 14:26

Dysleksja,dyskalkulia, dysgrafia, dysortografia, dysmuzja..

Dysleksja - to trudności w opanowaniu umiejętności czytania;
Hiperdysleksja - to trudności w czytaniu ze zrozumieniem np. uczeń poprawnie odczytuje szereg wyrazów angielskich nie rozumiejąc ich znaczenia;
Dysmuzja - to brak umiejętności odróżniania dźwięków;

Obrazek

Dysortografia - to trudności w opanowaniu poprawnej pisowni ( chodzi tu o odstępstwa od prawidłowego zapisu, nie tylko błędy ortograficzne); należy ją rozpoznać tylko wtedy, gdy umiejętność poprawnego ortograficznego pisania przez dziecko, mierzona rzetelnym i trafnym
testem, jest istotnie niższa w stosunku do :
§ klasy, do której uczęszcza
§ jego wieku życia
§ jego globalnego wieku inteligencji( mierzonego rzetelnym, trafnym testem oraz mimo zastosowania właściwych metod nauczania
Przy rozpoznawaniu dysortografii należy wykluczyć jako przyczyny:
- zaburzenia wzroku i słuchu
- upośledzenie umysłowe
- brak motywacji do nauki
- niewłaściwe metody nauczania
Wymienione czynniki są często przyczyną zwykłych trudności w opanowaniu umiejętności poprawnego ortograficznego pisania, a nie dysortografię” (J. Kostrzewski).
Nie każde dziecko mające trudności z opanowaniem poprawnej pisowni jest dysortograficzne. Dysortografię rozpoznajemy wówczas, gdy dotyczy dziecka o prawidłowym rozwoju umysłowym, które opanowało zasady pisowni, ma motywacje do poprawnego pisania i popełnia(lub popełniało w przeszłości) nie tylko błędy ortograficzne, lecz również
specyficzne błędy w pisowni wyrazów. Rodzaj tych błędów w dużej mierze zależy od warunkujących je zaburzeń, zależnie od tego czy dotyczą funkcji wzrokowych, czy słuchowych.
Do specyficznych błędów należą:
1. uporczywe opuszczanie, dodawanie i przestawianie liter, sylab np. błosławiestwo (błogosławieństwo)
2. mylenie liter podobnych pod względem kształtu (np. l- t- ł ) lub gdy odpowiadające im głoski są do siebie podobne, różni je tylko dźwięczność- bezdźwięczność (np. d- t)
3. mylenie liter o tym samym kształcie, lecz innym układzie w przestrzeni (p -b, m-w)
4. pisanie liter zwierciadlanych, pisanie wyrazu od strony prawej do lewej(pismo lustrzane b – d)
5. pomijanie znaków diakrytrycznych ( kropek, haczyków pod i nad literką)
6. występowanie wyrazów bezsensownych wskutek pojawienia się w jednym wyrazie kilka rodzajów błędów
Do objawów dysortografii zaliczamy wszelkiego rodzaju zniekształcenia zapisu wyrazów- zależne i charakterystyczne dla zaburzeń percepcji wzrokowe czy słuchowej
dziecka.
Wraz z wiekiem ucznia, poziomem klasy i wymaganiem programu nauczania, zmienia się nieco natura błędów w pisaniu u dzieci.
Dzieci w młodszym wieku szkolnym oprócz mylenia i opuszczania pojedynczych liter, zniekształcają zapis wyrazów w takim stopniu, że tracą one sens (przestawianie,
opuszczanie liter)
W starszych klasach błędy tego typu są rzadsze. Niemnie jednak osoby z nie w pełni wykształconym słuchem fonematycznym nadal opuszcza ja litery i zniekształcają zapis
pojedynczych wyrazów, notując wyrazy podobnie brzmiące a przy pisaniu dyktanda wyrazy podobne znaczeniowo.
U starszych uczniów dyslektycznych zmniejsza się liczba błędów, jak mylenie liter natomiast wraz z poszerzeniem materiału ortograficznego samodzielnych prac, notatek
zwiększa się liczba błędów typowo ortograficznych. Osoby z zaburzeniami funkcji wzrokowej- mylą litery kształtopodobne różniące się kierunkiem położenia lub drobnymi
detalami graficznymi. Podobne problemy mogą wystąpić w nauce języków obcych- zwłaszcza języka rosyjskiego. Trudności rozszerzają się na wszystkie przedmioty.

Obrazek

Dysgrafia - to trudności w zakresie techniki pisania tzw. brzydkie ,niekaligraficzne pismo; pod tym pojęciem rozumiemy niski poziom graficzny pisma i towarzyszące mu trudności z rysowaniem. )Def. wg. J. Kostrzewskiego).„ Należy ją rozpoznać tylko wtedy, gdy umiejętność poprawnego graficznie pisania przez dziecko mierzona w sposób obiektywny, jest istotnie niższa w stosunku do;
§ klasy, do której uczęszcza
§ jego wieku życia
§ jego globalnego wieku inteligencji/ mierzona rzetelnym trafnym testem
§ oraz mimo zastosowania właściwych metod nauczania.
Przy rozpoznawaniu dysgrafii należy wykluczyć”
§ zaburzenia wzroku
§ porażenia i niedowłady kończyn górnych
§ upośledzenie umysłowe brak motywacji do nauki
§ niewłaściwe metody nauczania. Wymienione czynniki są często przyczyną zwykłych trudności w poprawnym graficznie pisaniu, a nie dysgrafii.”
Sprawne pisanie wymaga sporych umiejętności manualnych, precyzji ruchów ręki dobrej koordynacji wzrokowo- ruchowej
Zaburzenia w zakresie aparatu kinestetyczno- ruchowego mają niebagatelny wpływ na jakość pisania, ale również ma wpływ emocjonalny piszącego(trema, pośpiech),jak
i okoliczności i warunki powstawania wytworu. W przypadku dysgrafii trudno mówić o specyfice objawów, choć niektórzy autorzy wskazują na takie charakterystyczne błędy jak:
§ Łączenie dwóch liter w jedną
§ Pojawienie się dodatkowych elementów w literze (czwarta laseczka w literze „m’)
§ łączenia liter ze sobą (pismo drukowane)
§ Wadliwe łączenie liter.
W początkowym okresie nauki pisania dziecko ma duże trudności ze:
1. zmieszczeniem się w liniaturze zeszytu,
2. z kreśleniem kształtu liter/litery mają różny wymiar ,często są zbyt duże, wychodzą poza liniaturę, niekształtne, drżące, nachylone w różnym kierunku.
3. pismo jest mało czytelne, brak zachowania należytego odstępu między literami, wyrazami.
4. wygląd zeszytu ucznia budzi wiele zastrzeżeń /często dziurawi kartkę, gdyż zbyt mocno naciska pióro, zamazuje tekst/.
5. zazwyczaj też pisze wolno i nadąża za klasą.
6. w wielu sytuacjach prace tych dzieci są nieczytelne przez są niżej oceniane lub wręcz odrzucane.

Obrazek

"Dyskalkulalia.
Jednym z syndromów zaburzeń określanym terminem dysleksja rozwojowa jest dyskalkulalia, nazywana ślepotą matematyczną. Dzieciom z tym zaburzeniem lekcje matematyki kojarzą się z filmem, w którym bohaterowie mówią w nieznanym języku. Psycholodzy dyskalkulalią nazwali trudności w opanowaniu działań arytmetyki, algebry lub geometrii, swoistą matematyczną dysleksję. Znana od ponad 20 lat wcześniej była rzadko diagnozowana. Dwa lata temu w przeciętnej klasie podstawowej nie zdarzali się uczniowie z dyskalkulalią. Obecnie średnio jedno dziecko w klasie ma zaświadczenie stwierdzające te zaburzenie. Nagła moda na dyskalkulalię jest wynikiem popularności innych uczniowskich schorzeń - dysleksji i dysgrafii. Kłopoty z rachunkami ma co czwarty drugoklasista, a w wyższych klasach szkoły podstawowej – co trzeci. Jednak nie każde kłopoty z rachunkami są objawem dyskalkulalii.

Istnieją dwie teorie definiujące dyskalkulalię. Według pierwszej przyczyną trudności jest wrodzona wada układu nerwowego, która nie pozwala na przyswajanie najprostszych działań. Dzieci nie rozróżniają lub nie widzą liczb. Druga teoria na temat dyskalkulalii dotyczy dzieci z problemami. Kłopoty z rachunkami tłumaczy nieprzystosowaniem systemu edukacyjnego do możliwości dzieci. Ponad 20% dzieci siedmioletnich, zaczynających naukę matematyki nie rozumuje w sposób wymagany na lekcjach. Dzieci w różnym wieku osiągają zdolność abstrakcyjnego myślenia, co jest podstawą zrozumienia matematyki.
Najczęściej spotykane objawy dyskalkulalii:

Dziecko:

- nie rozróżnia liczb,
- nie widzi liczb,
- nie odróżnia lewej strony od prawej,
- nie potrafi odwzorować figur,
- nie potrafi znaleźć szczegółów, którymi różnią się dwa rysunki,
- ma kłopoty z orientacją w przestrzeni,
- pisze wolno i niewyraźnie,
- nie potrafi wyobrazić sobie liczb ani ich zapamiętać np.: jedyną liczbę jaką dziecko kojarzy jest 10 – liczba, która figuruje na naklejce z ceną kolekcjonowanych przez nie płyt kompaktowych. Żeby zrozumieć ile kosztuje ptasie mleczko, musi podzielić cenę czekoladek przez 10 zł. Jeżeli czekoladki kosztują 10 zł, to rachunek jest prosty – równowartość jednej płyty. Jeżeli bluza kosztuje 40 zł – to suma czterech płyt. Problem zaczyna się przy takich liczbach jak 5 lub 17. dziecko nie wie czy jest to mniej, czy więcej niż 10,

- mają trudności z opanowaniem tabliczki mnożenia,
- mają problemy z poprawnym zapisywaniem liczb i działań arytmetycznych,
- przestawiają kolejność cyfr,
- mylą znaki nierówności,
- zapisują cyfry w lustrzanym odbiciu,
- mają trudności z geometrią,
- nie zauważają znaków działań,
- mają problemy z zapamiętaniem dat, faktów, nazw, nazwisk.

Z dziećmi, u których stwierdzono dyskalkulalię należy ćwiczyć i pracować. Im mądrzej dziecko będzie ćwiczyć, tym szybciej dorówna rówieśnikom. Wymagają one w procesie uczenia się szczególnych warunków odpowiadających ich indywidualnym możliwościom i potrzebom. Należy w stosunku do nich stosować specjalistyczne metody, zróżnicować tempo, dostosować wymagania do możliwości i potrzeb ucznia.

Dzieci, które nie lubią matematyki i mają z nią problemy można zachęcić bawiąc się w różne gry:

1. Metr krawiecki jako winda.
Rozwijamy centymetr krawiecki i umawiamy się z dzieckiem, że jest to winda w domu, który ma 150 pięter. Klamerka będzie windą. Gra polega na przemiennym pełnieniu przez dziecko roli windziarza i pasażera, który chce się zatrzymać np. na 75 piętrze, a potem podnieść się o 10 pięter wyżej lub 26 niżej. Można też zatrzymywać się na piętrach 10, 20, 30 albo na tych, które oznaczone są liczbami 5, 15, 25, 35, 45.

2. Obrazki i patyczki.
Potrzebne są obrazki np. kotki z kociętami, krowy z cielętami. Mówimy dziecku: kotka urodziła dwa kociątka. Trzeba uszyć im butki. Ile łapek mają kotki ? Dziecko układa tyle patyczków, ile łapek mają kotki, potem liczy je i odpowiada na pytanie.

3. Domki z kart lub pocztówek.

Budujemy z dzieckiem domki. Kiedy runą, sprawdzamy, po ile kart zużyliśmy na ich wzniesienie. Ten, kto ma więcej, wygrywa. rozwojowe zaburzenie w kształtowaniu się u dziecka pojęć liczbowych oraz opanowaniu przez nie umiejętności dokonywania operacji matematycznych.
Dyskalkulię należy rozpoznać tylko wtedy gdy zasób wiadomości i umiejętności z matematyki badanego dziecka(mierzona rzetelnym i trafnym testem) jest istotnie niższa w stosunku do |
§ klasy , do której uczęszcza
§ jego wieku życia
§ jego globalnego wieku inteligencji
§ oraz mimo zastosowania właściwych metod nauczania
Przy rozpoznaniu dyskalkulii należy wykluczyć jako przyczyny:
§ zaburzenia receptorów
§ upośledzenie umysłowe
§ brak motywacji do nauki niewłaściwe metody nauczania –
Te bowiem czynniki mogą być przyczyną zwykłych trudności w opanowaniu matematyki a nie dyskalkulii.- def wg. J. Kostrzewskiego
U podłoża jej leżą parcjalne deficyty niektórych zdolności np. pamięci słuchowej, wzrokowej oraz wzrokowo – słuchowej liczb, percepcji długości,
wielkości, kształtu i liczby przedmiotów, zdolności szeregowania, klasyfikowania i myślenia operacyjnego( w efekcie dokonywania operacji matematycznych) oraz
integracji wzrokowo- ruchowej.
W szkole jest spora grupa dzieci, która pomimo wysiłku nie może sobie poradzić z łatwymi zadaniami, nie rozumieją ich matematycznego sensu i nie dostrzegają
zależności między liczbami.
Narysowania grafu, tabelki, zapisanie działania może być zbyt trudne, gdyż ma obniżoną sprawność manualną.
Bywa, że z powodu niskiej odporności psychicznej nie potrafią wytrzymać napięć, które towarzyszą rozwiązywaniu zadań. Zdecydowana część dzieci
doznająca specyficznych trudności w uczeniu się matematyki rozpoczyna naukę w szkole bez należytej dojrzałości do uczenia się matematyki. Dojrzałość ta związana
jest z rozumieniem i umiejętnością określania stosunków przestrzennych, czasowych i ilościowych, klasyfikowania przedmiotów według przeznaczenia, wielkości, kształtu, koloru;
§ z wprowadzeniem pojęcia liczby, elementów zbioru
§ z doskonaleniem na konkretach operacji dodawania i odejmowania w zakresie liczb(0- 10)
§ z posługiwaniem się cyframi i znakami matematycznymi( równość, większość , dodawanie, odejmowanie).
Jeśli dzieci nie osiągnęły w swoim rozumowaniu operacji konkretnych, to natrafiają na ogromne trudności. W klasach I-III występuje wymóg operacyjnego rozumowania na
poziomie konkretnym.

Obrazek
Instytuy Edukacji matematycznej

Co powodują zaburzenia funkcji percepcyjnych i funkcji ruchowych?
OBJAWY ZABURZEŃ FUNKCJI WZROKOWYCH:
-w wieku przedszkolnym dzieci nie lubią zabaw dydaktycznych (układanki, puzzle, wyszukiwanie szczegółów na obrazku, budowanie z klocków „lego”, nie potrafią odtwarzać gotowych
wzorów, rysunki prymitywne, ubogie w szczegóły
-w wieku szkolnym maja te dzieci trudności w nauce czytania i pisania;
§ niepoprawne przepisywanie tekstów ze wzoru
§ błędy podczas czytania lub pisania polegają na myleniu liter zbliżonych kształtem: m - n, l –t - ł, o – a, u – y, k – h, p- d ,d – g
§ ze względu na słabą pamięć wzrokową mają trudności z przypominaniem sobie liter rzadziej występujących ł,f,g,h
-W klasach starszych dzieci z tymi zaburzeniami mają trudności w :
§ geometrii
§ geografii(zła orientacja na mapie)
§ fizyce, chemii(schematy reakcji)
§ zajęciach plastycznych
§ w języku obcym- rosyjski(P= r , n=p)



OBJAWY ZABURZEŃ FUNKCJI SŁUCHOWYCH
:

-Wiek przedszkolny-
§ z trudem uczą się wierszyków ich treści odtwarzają „białym wierszem”
§ nie umieją zaśpiewać żadnej piosenki
§ nie potrafią wydzielić głosek z wyrazu
§ dzieci mają trudności z syntetyzowaniem głosek i różnicowaniem głosek zbliżonych fonetycznie np. nosze – noże
Wiek młodszy szkolny-dzieci mają
A - duże trudności w odczytywaniu już trzyliterowych wyrazów i ich zapisywaniem
B - przepisują tekst ze wzoru bez trudu, natomiast dyktanda wypadają źle
C - podczas pisania popełniają błędy, które wskazują na trudności z dokonaniem analizy i syntezy głoskowej i sylabowej wyrazów i tak :
- łączą wyrazy lub wyraz rozdzielają na czlony
- opuszczają, dodają podwajają ,przestawiają litery i sylaby
- nie umieją przenosić wyrazów
- mylą litery odpowiadające głoskom zbliżonym fonetycznie( w- f, d –t, p –b,)
- nie potrafią pisać zmiękczeń
D - przejawiają opóźnienia w rozwoju mowy –piszą fonetycznie jak mówią np. safa
E - duża ilość dzieci przekręca wyrazy ( np. kordła zamiast kołdra)
F - zaburzenia językowe polegające na trudnościach z zapamiętywaniem nazw i przypominaniem ich sobie (dni tygodnia, miesięcy, pór roku), mylą nazwy podobne
fonetycznie lecz różne znaczeniowo(pryszcze-prysznice), różne kierunki (nad_ pod)
G - trudności z pamięcią słuchową uniemożliwiają szybkie uczenie się
H - trudności z zapamiętywaniem tabliczki mnożenia, dat, chronologii
W klasach starszych przenoszą się te trudności na inne przedmioty np. matematykę, języki obce historię itp.

OBJAWY ZABURZEŃ FUNKCJI RUCHOWYCH
- -w wieku przedszkolnym-: poruszają się niezgrabnie,
- słabo biegają,
- długo nie potrafią jeździć na rowerze
- mają trudności w zabawach ruchowych rzucanie ,chwytanie)
- trudności z wykonaniem czynności samoobsługowych(zapisynanie guzików)
- rysują brzydko
- nie interesują się zabawami konstrukcyjnymi
w wieku szkolnym trudności te się utrzymują i dochodzą inne;
- dzieci te piszą powoli, nie nadąża za klasą
- często mają utrwalone nawyki ruchowe(źle trzymają pióro)
- nie kontrolują napięcia mięśniowego rąk(dziury w zeszycie_
- brzydkie pismo(niekształtne, mało czytelne, nie mieszczą się w liniaturze)
- zeszyty nieestetyczne(obniżone oceny za pismo)


OBJAWY ZABURZEŃ LATERALIZACJI(NIEUSTALONA)
-w wieku przedszkolnym dzieci wykazują oburęczność, mała sprawność motoryki rąk
- w wieku szkolnym- trudności w czytaniu i pisaniu
- inwersja statyczna- statyczne odwracanie liter czyli mylenie liter o innym położeniu, kierunku przestrzeni a podobnych kształtach np. b-p, b- d
- inwersja dynamiczna- dynamiczne odwracanie liter czyli przestawianie liter, ich zmienianie kolejności w wyrazie- (od –do ,kot –tok )
- uporczywe opuszczanie lub dodawanie liter, sylab, wyrazów
- błędne odczytywanie, odtwarzanie liter – los jak las sęk jak sok
-
U dzieci z nieustaloną, skrzyżowaną lateralizacją u których przeważa kierunek ruchów oczu od strony prawej ku lewej, występuje pismo zwierciadlane
( które w naturalnym rozwoju jest typowe dla dzieci 5- letnich atu utrzymuje się w szkole w klasach młodszych)
Pismo to polega na zapisywaniu liter, wyrazów czy tekstów w kierunku od prawej strony do lewej co powoduje odwrócenie liter o 180 . Dopiero
po przybliżeniu do nich lustra mogą być odczytane pojawiają się najczęściej w szczątkowej postaci pisania odwrotnie cyfr 1,3,6 lub liter E, b, d .
Bywa, że dzieci zapisują pismem zwierciadlanym, wyrazy, imiona, słupki w matematyce zaczynając od prawego marginesu.
Występowanie tego pisma na różne przyczyny:
- objaw fizjologiczny- niedojrzałość percepcji wzrokowej i orientacji w przestrzeni – do 6 roku życia
- objaw patologiczny- zaburzenia funkcji percepcyjno-motorycznych i orientacji w przestrzeni – zaburzenia rozwoju psycho – ruchowego
- leworęczność u dziecka- objaw naturalny gdyż łatwiej jest pisać temu dziecku
- konsekwentne zapisywanie całych tekstów – efekt treningu np. Leonardo da Vinci.


W przypadku gdy nasze dziecko jest dyslektykiem musimy pamiętać, że jego inteligencja mieści się w normie, a często jest znacznie wyższa od średniej. Aby dziecko odnosiło sukcesy, uniknęło szykan i nie nabrało przekonania, że jest gorsze od innych, powinno być otoczone większą troską i poddane terapii. Nie należy traktować dziecka jak chorego, krnąbrnego czy leniwego. Nie powinniśmy go karać ani wyśmiewać w nadziei, że go to zmobilizuje. Nie należy się spodziewać, że samo z tego wyrośnie, weźmie się w garść lub ktoś je wyleczy. Należy rozwijać jego wrodzone talenty i chwalić za wszystkie osiągnięcia. Ważna jest ścisła współpraca z nauczycielami. Dziecko z dysleksją doskonale może poradzić sobie w normalnej szkole, pod warunkiem, że nie stawia się mu ocen za błędy ortograficzne. Najnowsze badania naukowców dowodzą, że dysleksja może być znakiem, iż w mózgu drzemie niezwykły talent. To nie upośledzenie, a dar. Od nas zależy, czy będziemy potrafili go wykorzystać. Mózgi osób dotkniętych dysleksją różnią się budową od mózgów przeciętnych ludzi. Kłopoty z czytaniem i pisaniem to nie jedyny tego efekt – drugim może być właśnie geniusz."

patrz tutaj

http://solidlowicz.republika.pl/awans/m ... kulia.html
http://wikom.pl/pm175lodz/dysleksja.htm
Ostatnio zmieniony 01-04-2006 09:28 przez małgosia, łącznie zmieniany 1 raz

małgosia

Awatar użytkownika

Wsparcie

Posty: 687


Rejestracja:
27-05-2005 16:12

Post 14-06-2005 15:19

"Matematyka... zrozumieć uczniów":

http://scholaris.pl/Portal?secId=KBE3PS ... D0C7T3H13H

małgosia

Awatar użytkownika

Wsparcie

Posty: 687


Rejestracja:
27-05-2005 16:12

Post 29-08-2005 20:49

http://www.eduforum.pl/modules/Publikacje/files/[050501]_Honorata_Hanusek-Dro_-_Trudno_ci_w_uczeniu_si__m.doc

"OPRACOWAŁA

mgr Honorata Hanusek-Drożdżyńska

Bardzo ważnym problemem współczesnej szkoły są niepowodzenia szkolne. Szukamy przyczyn tych niepowodzeń, objawów ale również podejmujemy działania mające na celu ich przezwyciężenie.
Tym artykułem chciałabym pomóc nauczycielom, pracującym z dziećmi i młodzieżą na różnych etapach rozwoju, w stawianiu trafnej diagnozy co do niepowodzeń ucznia i podejmowaniu odpowiednich środków zaradczych. Najwięcej uwagi, z racji swojego wykształcenia, poświęcę dyskalkulii. Jest to problem stosunkowo nowy, ale coraz bardziej zauważany.
Matematyka jest przedmiotem sprawiającym trudności bardzo wielu uczniom. Często nie jest przedmiotem lubianym. Według mnie do najważniejszych grup trudności należą:

  • Trudności wynikające ze specyfiki tego przedmiotu. Język matematyczny jest trudny. Wymagana jest umiejętność syntezy, analizy i abstrahowania. Wiedza matematyczna, szczególnie ta część wiedzy, która jest typu encyklopedycznego, jest szybko zapominana. Dlatego bardzo ważna jest praca na lekcjach za pomocą tak zwanych metod aktywizujących.
  • Trudności w uczeniu się matematyki wynikające z braków w wiadomościach. Brak podstaw lub pewnych fragmentów wiedzy uniemożliwia otrzymanie spójnej konstrukcji wiedzy. Uczeń nie dostrzega wówczas powiązań między poszczególnymi elementami, ma trudności z zapamiętaniem materiału. Nie dostrzega też korelacji matematyki z innymi dziedzinami: fizyką, chemią, informatyką, przedmiotami ekonomicznymi i życiem codziennym.
  • Trudności szkolne czyli nieodpowiedni dobór metod i środków pracy przez nauczyciela do przekazywania wiedzy matematycznej, ale też i źle dobrane treści matematyczne w stosunku do możliwości ucznia.
  • Psychologiczne przyczyny trudności. Jedną z nich jest dyskalkulia

Dyskalkulia to specyficzne zaburzenia zdolności matematycznych, manifestujące się kłopotami w wykonywaniu prostych działań, tworzeniu mniej lub bardziej złożonych układów przestrzennych, czy zrozumieniu poleceń w zadaniach napisanych jak i przeczytanych przez nauczyciela w trakcie lekcji czy sprawdzianu. W przypadku zupełnego braku możliwości matematycznych dziecka (pełna utrata zdolności liczenia) mówi się o akalkulii. Niewielki brak zdolności matematycznych określamy jako oligokalkulię. Obniżanie lub zanik zdolności matematycznych w wyniku choroby psychicznej nazywa się parakalkulią.

Podstawowe formy dyskalkulii rozwojowej to:
  • dyskalkulia werbalna – przejawia się zaburzeniem umiejętności słownego uchwycenia zależności matematycznych, takich jak oznaczenia ilości i kolejności przedmiotów i liczebników, symboli działań i dokonań matematycznych, na przykład brak zdolności utożsamiania ilości z odpowiadającą jej liczbą;
  • dyskalkulia praktognostyczna – przejawia się w trudnościach w manipulowaniu przedmiotami narysowanymi na papierze, na ekranie monitora komputerowego czy trzymaniu dłońmi, jak na przykład kostki do gry. Uczeń nie jest w stanie ułożyć patyczków czy kostek według ich wielkości, nie umie wskazać, który z dwóch patyczków jest grubszy, cieńszy czy tego samego rodzaju.
  • dyskalkulia leksykalna – związana jest z brakiem lub znacznym ograniczeniem umiejętności czytania symboli matematycznych, cyfr, znaków działań.
  • dyskalkulia graficzna – jest to niezdolność zapisywania symboli matematycznych, połączona często z dysgrafią i dysleksją liter. Uczeń nie jest w stanie napisać dyktowanych nazw a nawet ich skopiować, na przykład liczbę 1284 pisze jako 1000, 200, 80, lub 4.
  • dyskalkulia ideognostyczna – to przede wszystkim niezdolność zrozumienia pojęć i pewnych zależności matematycznych oraz wykonywania obliczeń w pamięci. Często uczeń jest w stanie przepisać lub przeczytać liczby ale nie rozumie co przeczytał lub napisał, na przykład umie zapisać, że 9 to to samo co 10 – 1, albo 3 x 3.
  • dyskalkulia operacyjna – to bezpośrednie zaburzenie umiejętności wykonywania operacji matematycznych a więc wyklucza rozwiązywanie przez osobę cierpiącą na ten typ dyskalkulii bardziej złożonych zadań.
Bardzo ważne jest aby trudności (symptomy trudności) w uczeniu się matematyki były zauważone już w wieku przedszkolnym. Objawy tych trudności u przedszkolaków to słaba koordynacja wzrokowo – ruchowa, trudności w budowaniu z klocków, prymitywne rysowanie. Trzylatek powinien radzić sobie z narysowaniem koła, czterolatek – kwadratu, pięciolatek – trójkąta. W zerówce można wychwycić opóźnienia orientacji w schemacie całego ciała i przestrzeni. Dziecko ma wówczas problemyz terminami prawa – lewa (część ciała), nie umie odtworzyć złożonej figury geometrycznej.

Wraz z wiekiem trudności nawarstwiają się. Rodzice, nauczyciele powinni zwracać uwagę na takie trudności jak:
a) w uczeniu się arytmetyki
  • trudności z nauką tabliczki mnożenia,
  • brak zdolności do układania cyfr w odpowiednim porządku,
  • brak zdolności do rozróżniania cyfr (dziecko pisze na przykład 8 ale nie zdaje sobie sprawy że jest to cyfra występująca przed 9),
  • przy zapisywaniu i odczytywaniu liczb dziecko zamienia cyfry miejscami, na przykład 13 czyta (pisze) jako 31; odwraca cyfry, np 6 (9)
  • trudności w wykonywaniu prostych operacji arytmetycznych (dziecko wykonuje obliczenia na palcach)
  • trudności z problemami wymagającymi liczenia w życiu codziennym – zakupy, zegarek. waga,
  • trudności z wyobrażeniem sobie zadań tekstowych
  • trudności z zapamiętaniem reguł, zasad, definicji,
  • mylenie wyrazów podobnych fonetycznie ( iloczyn – iloraz),
  • dziecko nie rozumie, że wartość liczby zależy od miejsca jakie zajmuje dana cyfra, nie widzi różnicy pomiędzy, np. 0,70 i 0,07,
  • uczeń myli lub opuszcza znaki matematyczne oraz cyfry.
b) w nauce geometrii:
  • mylenie stron i kierunków
  • błędy lokalizacyjne,
  • trudności z zadaniami geometrycznymi
  • trudności z wykonaniem rysunków wspomagających rozwiązanie zadań
  • pomijanie drobnych elementów graficznych figur.

Bezspornym faktem jest to, że diagnoza nauczyciela musi być poparta badaniami w poradniach pedagogiczno – psychologicznych. Jeśli jednak okaże się, że mamy w klasie osoby, u których stwierdzono wyżej opisywane zaburzenia, to możemy być pewni, że każda z nich będzie sobie z nimi radzić na swój sposób. My nauczyciele musimy też pamiętać, że trudności dla takich osób powstają tam gdzie inni ich w ogóle nie widzą – często nauczyciel też nie (ale powinien sobie to uzmysłowić).
Oto najważniejsze wskazania i zalecenia do pracy z uczniem z dyskalkulią.
  • nie traktuj ucznia jak chorego, kalekiego, niezdolnego lub leniwego;
  • nie karz, nie wyśmiewaj w nadziei, że zmobilizujesz go do pracy;
  • nie łudź się, że sam z tego wyrośnie, weźmie się w garść lub, że ktoś go z tego wyleczy;
  • nie ograniczaj uczniowi zajęć pozalekcyjnych, aby miał więcej czasu na naukę, lecz mobilizuj go do systematycznych ćwiczeń i pracy nad sobą;
  • staraj się zrozumieć swojego ucznia, jego potrzeby, możliwości i ograniczenia;
  • zaobserwuj podczas lekcji co najskuteczniej pomaga uczniowi;
  • nagradzaj za wysiłek i pracę a nie za jej efekty;
  • opracuj program indywidualnych wymagań wobec ucznia dostosowany do jego możliwości i wkładu pracy;
  • zapewnij pomoc dydaktyczno – wyrównawczą;
  • ćwicz arytmetykę w codziennych sytuacjach życiowych (liczenie zakupów, łyżek...)
  • nie zabraniaj uczniowi korzystania z dodatkowych pomocy ( palce, patyczki...);
  • daj dziecku więcej czasu na rozwiązanie zadań;
  • nie wymagaj od ucznia metody przyjętej przez nauczyciela, ale pozwól mu przyjąć własną strategię rozwiązywania zadań.


Ogólna zasada postępowania z dzieckiem z dyskalkulią rozwojową na lekcja matematyki jest taka: w nauczaniu trzeba budować na tym, co uczeń potrafi i robi dobrze. Szukać dla ucznia takiego pola działania, nawet poza matematyką, które umożliwi mu sukces i rozwinie zaufanie do siebie. Z drugiej strony trzeba, żeby uczeń umiał dobrze ocenić swoje możliwości.
Pamiętajmy, że to my, nauczyciele, musimy dostosować się do ucznia dyslektycznego. Powinniśmy starać się o dobry kontakt dorosły – dziecko i zwracać uwagę na wzajemne relacje: rodzice – nauczyciele – dziecko oraz sposób wyrażania przez nich emocji i oczekiwań. dziecko musi czuć się akceptowane oraz zmotywowane do wykonywania ćwiczeń. Dla takich uczniów bardzo ważne jest budowanie w nich poczucia własnej wartości i zaufania do samego siebie.

Bibliografia
1. Z. Bartkowski – „Uczeń dysmatematyczny”;
2. E. Gruszczyk-Kolczyńska – „Dzieci ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się matematyki”;
3. E. Gruszczyk-Kolczyńska – „Dlaczego dzieci nie potrafią się uczyć matematyki”
4. M. Bogdanowicz – „Dekalog dla nauczycieli dzieci dyslektycznych”;
5. K. Konarzewski – „Gdzie szukać źródeł niepowodzeń w uczeniu się matematyki'
"

małgosia

Awatar użytkownika

Wsparcie

Posty: 687


Rejestracja:
27-05-2005 16:12

Post 15-08-2006 10:21

CHARAKTERYSTYKA DZIECKA Z DYSKALKULIĄ ROZWOJOWĄ I ZASADY POMOCY TAKIEMU DZIECKU

W polskiej szkole, w świadomości rodziców i nauczycieli na dobre zadomowił się problem dysleksji. Kiedy zapytamy co to jest dysleksja, większość z nas odpowie, że jest to zaburzenie objawiające się trudnościami w czytaniu i pisaniu, pomimo stosowania obowiązujących metod nauczania, przeciętnej inteligencji i sprzyjających warunków społeczno-kulturowych. Jest spowodowana zaburzeniami podstawowych funkcji percepcyjno-motorycznych.

Nauczyciele najczęściej potrafią już diagnozować dzieci z tymi zaburzeniami, wiedzą jak z nimi pracować i w jaki sposób pomóc im w pokonywaniu trudności. Znanymi pojęciami są również: dysortografia czyli specyficzne zaburzenie dotyczące umiejętności poprawnej pisowni, oraz dysgrafia - specyficzne i rozwojowe zaburzenia funkcji motorycznych oraz specyficzne trudności w pisaniu.

Mało osób ma natomiast świadomość, że problemowi dysleksji towarzyszy często dyskalkulia. Jest to zaburzenie rozpoznawane rzadko, a jeszcze rzadziej podejmowane są kroki pomagające uczniom przezwyciężyć takie trudności (nawet po ich rozpoznaniu), tak by umożliwić uczniowi jego dalszy rozwój i zapobiec urazom.

Dyskalkulia rozwojowa jest strukturalnym zaburzeniem zdolności matematycznych, mających swe źródło w genetycznych lub wrodzonych nieprawidłowościach tych części mózgu, które są bezpośrednim anatomiczno_fizjologicznym podłożem dojrzewania zdolności matematycznych zgodnie z ich wiekiem; jest zaburzeniem występującym bez jednoczesnego zaburzenia ogólnych funkcji umysłowych. Może być wrodzona lub nabyta w wyniku błędów dydaktycznych we wczesnym dzieciństwie. (Ladislav Kość)

Czynniki, które utrudniają uczenie się matematyki możemy podzielić na zewnętrzne i wewnętrzne.

Do zewnętrznych należą:
  • patologia rodziny
  • dysfunkcja rodziny
  • złe warunki bytowe i lokalne
  • brak umiejętności pomocy dziecku
  • częsta zmiana nauczyciela
  • wagary dziecka
  • zbyt liczne klasy
  • brak indywidualizacji nauczania
  • nieobowiązkowa zerówka
  • nieprawidłowo metodycznie podany materiał nauczania
  • brak motywacji
  • za wysokie ambicje rodziców.

Natomiast wewnętrzne to:
  • mikrodefekty
  • istnienie dysleksji (utrudnia czytanie poleceń)
  • obniżenie percepcji słuchowej (przy tabliczce mnożenia)
  • obniżenie percepcji wzrokowej (spostrzeganie słuchowe)
  • niezdiagnozowane uszkodzenia wzroku i słuchu
  • uszkodzenia analizatorów
  • nieśmiałość, nadpobudliwość (ADHD)
  • przewlekłe choroby, branie leków, niewłaściwe odżywianie.

Aby rozpoznać u dziecka problem dyskalkulii, a potem podjąć odpowiednie kroki, by mu pomóc proponuję najpierw zapoznać się z podstawowymi pojęciami dotyczącymi tematu.

Wyróżniamy następujące rodzaje zaburzeń całego poziomu zdolności matematycznych:
  • akalkulia - kompletny brak zdolności
  • oligokalkulia - relatywne zmniejszenie wszystkich cząstkowych zdolności matematycznych mniej więcej w jednakowym stopniu
  • parakalkulia - odrębna jakościowo zaburzenie zdolności matematycznych, pojawiające się w większości przypadków w związku z chorobą psychiczną
  • akalkulia wtórna - zaburzenia zdolności z równoczesną oligofrenią czy otępieniem.

Podstawowe formy dyskalkulii rozwojowej to:
  • dyskalkulia werbalna - przejawia się zaburzeniem umiejętności słownego wyrażania pojęć i uchwycenia zależności matematycznych, takich jak oznaczenie ilości i kolejności przedmiotów nazywanie cyfr i liczebników, symboli działań i dokonań matematycznych np. brak zdolności utożsamiania ilości z odpowiadającą jej liczbą
  • dyskalkulia praktognostyczna - przejawia się w trudnościach w manipulowaniu przedmiotami narysowanymi na papierze, na ekranie komputera, czy trzymanymi dłońmi, jak np. kostki do gry. Uczeń nie jest w stanie ułożyć patyczków czy kostek według ich wielkości, nie umie wskazać, który z dwóch patyczków jest grubszy, cieńszy czy tego samego rodzaju
  • dyskalkulia leksykalna - związana jest z brakiem lub znacznym ograniczeniem umiejętności czytania symboli matematycznych, cyfr, liczb, znaków działań
  • dyskalkulia graficzna - jest to niezdolność zapisywania symboli matematycznych, połączona często z dysgrafią i dysleksją liter. Uczeń nie jest w stanie napisać dyktowanych nazw, a nawet skopiować np.: 1284 pisze jak+ 1000, 200, 80 lub 4
  • dyskalkulia ideognostyczna - to przede wszystkim niezdolność zrozumienia pojęć i pewnych zależności matematycznych oraz wykonania obliczeń w pamięci. Często uczeń jest w stanie przepisać lub przeczytać liczby, ale nie rozumie co przeczytał lub napisał, np.: umie zapisać znak 9, ale nie wie, że 9 to to samo co 10-1, albo 3×3
  • dyskalkulia operacyjna - to bezpośrednie zaburzenie umiejętności wykonywania operacji matematycznych, a więc wyklucza rozwiązywanie przez osobę cierpiącą na dyskalkulię bardziej złożonych zadań. Typowym przykładem jest zamienianie operacji np.: odejmowania zamiast dzielenia.

Dyskalkulia powoduje zaburzenia poszczególnych funkcji poznawczych,
które objawiają się w kilku sferach:

Objawy zaburzeń percepcji wzrokowej:
  • niepełne odczytywanie informacji przekazanych rysunkiem, grafem, schematem, tabelką, wykresem itp.
  • gubienie cyfr i znaków działań,
  • gubienie fragmentów przy odczytywaniu i zapisywaniu wzorów
  • błędne odczytywanie zapisów i wzorów matematycznych
  • kłopoty z porównywaniem figur i ich cech: położenia, proporcji, wielkości, odległości
  • mylenie cyfr i liczb o podobnym kształcie np. 6-9

Objawy zaburzeń w orientacji schematu ciała i przestrzeni:
  • zapisywanie cyfr w odbiciu lustrzanym przestawianie cyfr w liczbach np.56-65
  • odczytywanie liczb od prawej do lewej strony np. 345 - pięćset czterdzieści trzy mylenie znaków : "<",">"
  • trudności w orientacji na kartce papieru (uczeń ma kłopoty z poleceniami typu: narysuj kwadrat po prawej stronie, rozwiąż zadanie znajdujące się na dole kartki)
  • trudności ze znalezieniem strony
  • trudności z prawidłowym umieszczaniem liczb w kolumnach
  • problemy z przeprowadzaniem operacji w odmiennych kierunkach np. zaczynanie od prawej strony w dodawaniu, odejmowaniu, mnożeniu, a od lewej w dzieleniu
  • zakłócenia w wyobraźni przestrzennej, stąd trudności w nauce geometrii
  • kłopoty w rozumieniu pojęć związanych z czasem i przestrzenią,
  • nieumiejętne przeliczanie i porównywanie jednostek czasu

Objawy zaburzeń funkcji słuchowej oraz sprawności językowej
  • trudności w zapamiętywaniu wzorów i definicji, w uczeniu się nazw dni tygodnia, miesięcy, tabliczki mnożenia
  • wolne tempo lub częste błędy w wykonywaniu prostych operacji rachunkowych w pamięci
  • problemy z zapamiętaniem procedury "krok po kroku"
  • problemy ze zrozumieniem poleceń i objaśnień nauczyciela
  • kłopoty z rozwiązaniem nawet niezbyt złożonych zadań tekstowych wynikające z niskiej sprawności czytania oraz rozumienia samodzielnie czytanych tekstów
  • trudności w werbalizowaniu swoich myśli - uczeń rozwiąże zadanie, ale nie potrafi opisać sposobu w jaki to zrobił
  • trudności w skupieniu uwagi na bodźcach słuchowych, w różnicowaniu wyrazów o podobnym brzmieniu np.: przyprostokątna i przeciwprostokątna .

Objawy zaburzeń funkcji motorycznych
  • nieczytelny zapis, brzydkie pismo utrudniające precyzyjny zapis a co za tym idzie wykonywanie działań nienadążanie z przepisywaniem z tablicy,
  • wolne tempo wykonywania obliczeń, dłuższy czas pisania sprawdzianów .

Dzieci z dyskalkulią w wieku szkolnym charakteryzują się następującymi brakami i trudnościami

Trudności z czytaniem i rozumowaniem
  • trudności ze zrozumieniem języka matematycznego, nawet przy dobrej umiejętności czytania
  • zapominanie, podczas czytania długiego zadania, co było na początku – przed skończeniem czytania
  • mylenie podczas odczytywania podobnie wyglądających liczb np. 6 i 9 albo 3 i 8
  • „pomijanie” przestrzeni miedzy liczbami, np. 9 17 jest odczytane jako dziewięćset siedemnaście
  • trudności w rozpoznawaniu, a w konsekwencji w używaniu, symboli związanych z obliczeniami, tj. symboli dodawania, odejmowania, mnożenia i dzielenia
  • trudność z czytaniem liczb wielocyfrowych (złożonych z więcej niż jednej cyfry). Szczególną trudność sprawiają liczby, w których występuje zero, np. 1005, 5087
  • błędne odczytywanie liczb, np. liczba 13 jest odczytywana jako 31. Nierzadko zdarza się, że dziecko poprawnie przeczyta niektóre liczby, a inne odczyta od tyłu
  • trudności z odczytywaniem wyników pomiarów
  • problemy z odczytywaniem map, wykresów i tabel.

Trudności z pisaniem
  • napisane symbole, często liczby są odwrócone
  • problemy z kopiowaniem liczb, obliczeń lub figur geometrycznych z zestawu obrazków
  • problemy z przywołaniem z pamięci liczb, obliczeń, kształtów geometrycznych
  • trudności z zapamiętaniem, w jaki sposób liczby są zapisane. W tym przypadku łatwiejsze dla ucznia może być zapisanie liczb literami
  • trudności z zapamiętaniem, jak zapisane są symbole matematyczne takie jak ”+” lub „-„
  • niemożność poprawnego zapisania liczby zawierającej więcej niż jedną cyfrę. Analogicznie do problemów z czytaniem, może się zdarzyć, że np.:
  • zero zostanie „zgubione”, np. tysiąc siedem jest zapisane jako 107
  • siedemnaście jest zapisane z siódemką na początku 71
  • cztery tysiące pięćset trzydzieści pięć jest zapisane w postaci czterech oddzielnych liczb: 4000, 500, 30, 5, czyli liczba podzielona jest na części składowe.

Problemy z rozumowaniem pojęć i symboli

  • trudności z rozumieniem symboli matematycznych, np. trudność z zapamiętaniem jak powinien być używany symbol minus „-„
  • trudność z ocena wartości miejsca dziesiętnego liczby
  • problemy z rozumieniem pojęć związanych z wagą, przestrzenią, kierunkiem i czasem
  • problemy w powiązaniu reprezentacji graficznej z wartością liczbową
  • problemy z rozumieniem i odpowiadaniem ustnym lub pisemnym na zagadnienia prezentowane słowami, tekstem lub obrazem
  • problemy z rozumieniem pojęć: dużo, więcej i najwięcej
  • problemy z rozumieniem pojęcia „ilości”, gdzie liczby są używane w połączeniu z jednostkami, np. 100 metrów
  • problemy z relacjami miedzy jednostkami miar, zależności między centymetrami, metrami i kilometrami
  • trudności z powiązaniem terminów matematycznych z ich skrótami, np. centymetr – cm
  • mylenie, w trakcie rozwiązania zadania, jednostek danej miary, np. metrów, centymetrów
  • zapominanie wzorów
  • trudności z rozpoznawaniem skrótów jednostek pola
  • problemy z zastosowaniem matematyki w zadaniach praktycznych

Problemy z sekwencjowaniem liczb i faktami matematycznymi

  • trudności z uszeregowaniem liczb ze względu na ich wartość np. 16 poprzedza17, czy następuje po 17
  • problemy ze sekwencjami liczb, np. dziecko nie może do razu (automatycznie) stwierdzić, że 74 to o pięć więcej od 69, albo jest niezdolne do umieszczenia 8 i 27 w szeregu liczbowym. Te dzieci muszą liczyć na palcach, by poradzić sobie z prostymi obliczeniami
  • zła pamięć do prostych faktów liczbowych, np. tabliczki mnożenia
  • problemy z obliczaniem pamięciowym, spowodowane kłopotami z pamięcią krótkotrwałą. Uczeń traci z pamięci istotne liczby, używane w obliczeniach
  • problemy z liczeniem wstecz, np. co cztery zaczynając od 100

Problemy ze złożonym myśleniem:

  • sztywność w myśleniu objawiająca się niemożnością wybrania właściwej strategii w rozwiązaniu problemów i w zamianie strategii na inną, jeśli uprzednio wybrana jest nieskuteczna
  • problemy z następstwem kolejnych kroków w zadaniach matematycznych
  • trudności z utrzymaniem jednego ciągu myśli podczas rozwiązywania problemów matematycznych, włączając w to pozostaniem wiernych właściwej strategii
  • trudności z planowaniem, tj. problemy z zaplanowaniem rozwiązania zadania przed faktycznym przystąpieniem do rozwiązania
  • problemy z przechodzeniem z poziomu konkretów na poziom abstrakcyjnego myślenia. To jest widoczne w przechodzeniu od konkretnych przedmiotów do symboli matematycznych

Cechy osobiste

  • niepokój spowodowany wolniejszą pracą i popełnianiem większej liczby błędów niż inni
  • lęk na samą myśl, że trzeba zająć się matematyką
  • brak zaufania w poprawność swoich obliczeń, unikanie obliczeń przybliżonych i sprawdzania odpowiedzi
  • brak zaufania w własne kompetencje
  • częste rozwijanie strategii „wyuczonej bezradności”
  • częste oddawanie prac, które są niestaranne, pomazane, niechlujne
  • niechęć do pracy w grupach
  • duża zmienność wiedzy i w osiągnięciach (dobre i złe dni)
  • niska samoocena.

Uczeń z dyskalkulią może mieć bardzo ciekawe, oryginalne propozycje rozwiązań zadań, ale jednocześnie popełniać podstawowe błędy rachunkowe lub zapisu. Jest w stanie wykonywać szybko i bezbłędnie działania w pamięci, ale pisemnie popełniać błędy z powodu np. przestawienia cyfr.
My nauczyciele musimy mieć świadomość, że uczeń taki nie będzie mógł dostosować się do metod pracy nauczyciela, i to nauczyciel powinien dostosować się do ucznia. Szczególnie nauczyciele szkół średnich powinni mieć świadomość, że uczniowie, którzy mają problemy z matematyką, mają najczęściej zakodowaną niechęć do przedmiotu. Nie powinni zatem "mobilizować ich" poprzez publiczne wytykanie błędów, powinni natomiast nagradzać za wysiłek i pracę, a nie tylko za jej efekty.

Jak jeszcze możemy pomóc? Oto kilka propozycji:

  • mów jasno i wyraźnie – dyskalkulicy są często bardzo dosłowni
  • wyjaśniaj powody danego sposobu postępowania i zachęcaj ucznia do oceny, czy w jego przypadku to jest skuteczne, czy też nie – uczniowie muszą wiedzieć, jak najlepiej się uczyć
  • twórz środowisko, w którym popełnianie pomyłek jest naturalnym składnikiem procesu uczenia się
  • nauczaj na takim poziomie trudności, który jest dostępny dla ucznia, ale oddziałuj z uczniem na jego poziomie inteligencji
  • przedstaw zawczasu uczniom, jaka będzie struktura najbliższych zajęć

Wciągaj uczniów do nauki:

  • słuchaj uważnie, co dyskalkuliczni uczniowie mówią do ciebie o swojej nauce. Sposób, w jaki opisują swoje doświadczenia, powie ci dużo o ich różnych podejściach
  • pomóż uczniom zrozumieć dyskalkulię przez badanie ich słabych stron i mocnych stron
  • zbadaj ich typowe trudności oraz to, co było skuteczne lub nieskuteczne w ich działaniach w przeszłości
  • promuj wiarę w siebie poprzez dawanie uczniom możliwości odniesienia sukcesu i otrzymania pozytywnej informacji zwrotnej
  • używaj podejść, które zachęcą do pracy samodzielnej i do niezależnej nauki, tak by uczeń czuł, że kontroluje swój proces uczenia się

Sposoby wspierania uczniów cierpiących na dyskalkulię:

  • nie skupiaj się wyłącznie na błędach i niepowodzeniach. Rozważ osobowość dziecka, motywację, chęć poznawania i odnoszenia sukcesu w procesie uczenia się
  • upewnij się, że używasz pełnego zakresu metod multisensorycznych
  • naucz się różnego sposobu przedstawiania informacji
  • wyjaśniaj matematyczne słownictwo. Jak długo to możliwe używaj obrazów lub przykładów z rzeczywistym kontekstem
  • używaj nieformalnego, potocznego tłumaczenia obok formalnego słownictwa
  • opracuj program indywidualnych wymagań wobec ucznia dostosowany do jego możliwości i wkładu pracy.

Pomoc w czytaniu:
  • słuchaj ucznia opisującego swe doświadczenia dotyczące czytania, by zrozumieć jego indywidualne doświadczenia
  • przyglądaj się trudnością z czytaniem i kieruj ucznia do ważniejszych fragmentów, które muszą być przeczytane
  • unikaj, gdzie to tylko możliwe, zwartego tekstu
  • stosuj obrazki, wykresy, rysunki, by dostarczyć punktów odniesienia i śladów wizualnych
  • drukuj materiały na papierze w, który preferują uczniowie dyskalkuliczni
  • bądź świadom, że niektóre czcionki są trudniejsze do przeczytania niż inne; Arial, Comic Sana i Tahoma są ogólnie najlepsze
  • powiększ tekst, gdzie jest to możliwe – nigdy nie zmniejszaj wielkości druku
  • unikaj pisma pochyłego na tablicy – upewnij się, że twoje pismo jest czytelne, duże, jasne; odczytaj to co zapisałeś.

Pomoc w robieniu notatek
  • przypomnij uczniom o znaczeniu regularnego oznaczenia i datowania notatek
  • zapisz terminologię matematyczną i kluczowe punkty na tablicy
  • wymagaj od uczniów zapisywania definicji, twierdzeń „kolorem”, z własnego doświadczenia najlepiej kolorem czerwonym
  • załóż z uczniami na ostatnie stronie lub w małym notesie słownik matematyczny – zapisujcie w nim symbole matematyczne stosowane na lekcji np. cm – centymetr, wzory matematyczne, znak równoległości itp.


Ogólna zasada postępowania z dzieckiem z dyskalkulią rozwojową jest taka: budować na tym, co uczeń potrafi i robi dobrze, oraz szukać dla niego takich pól działania, nawet poza matematyką, na których miałby szanse na osiągnięcie sukcesu i rozwijanie zaufania do samego siebie

Wielu nauczycieli zada sobie pytanie: Jak pracując w klasie liczącej często ponad 30 uczniów, realizując obszerne treści programowe przygotowujące uczniów do testów, sprawdzianów znaleźć czas na pracę z uczniami mającymi trudności z matematyką?
Wszystkim, którzy będą próbować życzymy powodzenia.

Wskazówki do pracy dla rodziców:

Najważniejsze wskazania i zalecenia do pracy z dzieckiem, z dyskalkulią to:
  • nie traktuj dziecko jak chorego, kalekiego, niezdolnego lub leniwego;
  • nie karz, nie wyśmiewaj w nadziei, że zmobilizujesz go do pracy;
  • nie łudź się, że "sam z tego wyrośnie", "weźmie się w garść" lub, że ktoś go z tego wyleczy;
  • nie ograniczaj dziecku zajęć pozalekcyjnych, aby miał więcej czasu na naukę, lecz mobilizuj go do systematycznych ćwiczeń i pracy nad sobą;
  • staraj się zrozumieć swoje dziecko, jego potrzeby, możliwości i ograniczenia;
  • zaobserwuj podczas odrabiania lekcji co najskuteczniej pomaga dziecku,
  • nagradzaj za wysiłek i pracę, a nie za jej efekty;
  • zapewnij pomoc dydaktyczno - wyrównawczą;
  • ćwicz arytmetykę w codziennych życiowych sytuacjach (liczenie łyżek, zakupów..)
  • nie zabraniaj dziecku korzystania z dodatkowych pomocy (palce, patyczki...);
  • daj dziecku więcej czasu na rozwiązanie zadań;
  • nie wymagaj od dziecka metody przyjętej przez nauczyciela, ale pozwól mu przyjąć własną strategię rozwiązywania zadań.

Nie jest dostatecznie zbadana sprawa wykorzystania kalkulatorów w pracy nad dyslektykami, którzy mają trudności rachunkowe, czyli w pracy nad opanowaniem dyskalkulii . Niektórzy nauczyciele boją się w takich przypadkach używania kalkulatorów. Inni widzą w nich ogromne ułatwienie w pracy . Nie ma jak dotychczas porządnych badań wyjaśniających tę sprawę, obejmujących dłuższy okres pracy. Nie ma też jasno określonych oczekiwań wobec szkoły w sprawie dyskalkulików. Jeżeli potraktować dyskalkulię tak jak każdą inną anomalię rozwojową, np. krótkowzroczność czy astygmatyzm, to trzeba się poważnie i na nowo nad tym zastanowić. Nie po to dajemy krótkowzrocznemu okulary, aby go nauczyć patrzeć bez okularów. Okulary stają częścią stałego wyposażenia osobistego, z którym człowiek musi żyć. Podobnie, nie po to dajemy uczniom kalkulator, aby się nauczyli rachować bez kalkulatora (Pappert, 1996).


Literatura:
1. E. Gruszczyk- Kolczyńska - "Dzieci ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się matematyki"
2. W. Zawadowski, - "Dysleksja a dyskalkulia" art. z NiMa nr 28 zima 1998.
3. M. Mędrzycka - "Dyskalkulia a polskie realia" art. z NiMa nr 42 lato 2002
4. Z. Bartkowsk i - "Uczeń dysmatematyczny"
5. www.dyskalkulia.pl
mgr Barbara Waligórska
mgr Anna Maćczak
mgr Witold Oleszczyk


opracowanie: Danuta Kocoń
http://www.publikacje.edu.pl/publikacje.php?nr=3319
"Wszyscy wiedzą, że czegoś nie da się zrobić, aż znajduje się taki jeden, który nie wie, że się nie da, i on to robi." /Albert Einstein/

małgosia

Awatar użytkownika

Wsparcie

Posty: 687


Rejestracja:
27-05-2005 16:12

Post 03-12-2006 16:26

"Dyskalkulia - definicje, rodzaje i formy pomocy

W literaturze neurologicznej zaburzenia liczenia mają długą historię. Jednak badania w tym zakresie dotyczyły głównie akalkulii, jako utraty lub upośledzenia zdolności liczenia związanych z organicznym uszkodzeniem mózgu, występujące często razem z zaburzeniem mowy. Dyskusje, badania i studia nad dyskalkulią jako zaburzeniem rozwojowym pojawiły się dopiero w ostatnich latach.

Motto:

Matematyka zawiera w sobie nie tylko prawdę, ale i najwyższe piękno – piękno chłodne i surowe, podobne do piękna rzeźby.
Mysticism and Logic,4 (1918)

„ Dyskalkulia- definicje, rodzaje i formy pomocy”

W literaturze neurologicznej zaburzenia liczenia mają długą historię. Jednak badania w tym zakresie dotyczyły głównie akalkulii, jako utraty lub upośledzenia zdolności liczenia związanych z organicznym uszkodzeniem mózgu, występujące często razem z zaburzeniem mowy. Dyskusje, badania i studia nad dyskalkulią jako zaburzeniem rozwojowym pojawiły się dopiero w ostatnich latach.
Jedną z pierwszych definicji dyskalkulii przedstawił w 1974 r słowacki neuropsycholog Ladislav Kość. Według niego:

„Dyskalkulia rozwojowa jest strukturalnym zaburzeniem zdolności matematycznych, mających swe podłoże w zaburzeniach genetycznych i wrodzonych tych części mózgu, które są bezpośrednim podłożem anatomiczno- fizjologicznym dojrzewania zdolności matematycznych odpowiednio do wieku, bez jednoczesnego zaburzenia funkcji umysłowych”.

W międzynarodowej klasyfikacji chorób i zaburzeń DSM-IV dzieci przejawiające trudności w uczeniu się matematyki są umieszczone w kategorii trudności w uczeniu się i określone jako osoby, które nie mogą osiągnąć adekwatnego do wieku poziomu biegłości w procesach matematycznych pomimo inteligencji w normie, sprzyjających warunków edukacyjnych, braku zaburzeń emocjonalnych i odpowiedniego poziomu motywacji do nauki. Trudności w matematyce ma wg DSM IV około 1 procent populacji szkolnej.

Klasyfikacja dyskalkulii rozwojowej wg Ladislava Kość’a

Dyskalkulia werbalna ( słowna) ujawnia się w postaci zaburzeń zdolności nazywania pojęć i relacji matematycznych, trudności z określaniem liczby obiektów, problemów z nazywaniem cyfr i numerów.

Dyskalkulia leksykalna ( związana z czytaniem ) to zaburzenie odczytywania symboli matematycznych, cyfr, liczb i znaków operacyjnych, trudności w kojarzeniu symboli operacyjnych ( +, -, x, ?, ?) z ich nazwami.

Dyskalkulia graficzna objawia się trudnościami w zapisywaniu liczb i symboli operacyjnych, problemami z zapisem liczb przy pisemnym dodawaniu i odejmowaniu, mnożeniu i dzieleniu.

Dyskalkulia wykonawcza polega na zaburzeniu manipulowania realnymi lub obrazkowymi obiektami w celach matematycznych - obliczania liczebności zbioru, porównywanie ilości i wielkości, trudnościach z uszeregowaniem obiektów wg kolejności rosnącej lub malejącej, problemach z wskazywaniem, który z porównywanych obiektów jest mniejszy, większy, które obiekty są tej samej wielkości.

Dyskalkulia pojęciowo - poznawcza to zaburzenie rozumienia idei matematycznych, relacji niezbędnych do dokonywania obliczeń pamięciowych, dziecko wykazuje trudności w dostrzeganiu zależności liczbowych ( np. 6 to połowa 12).

Dyskalkulia operacyjna jest zaburzeniem dotyczącym dokonywania działań matematycznych mimo możliwości wzrokowo- przestrzennych oraz umiejętności czytania i pisania liczb.

Osoby z dyskalkulią mogą mieć trudności z:

  • rozróżnianiem reprezentacji danego symbolu w postaci cyfry ( dziecko pisze np. cyfrę 7 nie zdając sobie sprawy, że jest to cyfra, która występuje przed cyfrą 8
  • układaniem cyfr w odpowiednim porządku
  • nauką tabliczki mnożenia
  • rozróżnianiem lub grupowaniem pewnych liczb czy przedmiotów ( dzieci te musza liczyć przedmioty pojedynczo)
  • rozumieniem symboli graficznych, które reprezentują cyfry ( dzieci mają wyraźne trudności z oderwaniem się od konkretów i posługiwaniem się reprezentantami symbolicznymi w zakresie pojęć liczbowych, działań matematycznych oraz schematów graficznych)
  • doborem odpowiedniej operacji matematycznej w celu rozwiązania zadania
  • zapamiętaniem kolejności operacji potrzebnych do wykonania zadania
  • posługiwaniem się pojęciami matematycznymi
  • identyfikowaniem liczb z pisemnymi symbolami ( dzieci mogą dobrze liczyć, ale nie potrafią odczytać liczb
  • zapamiętaniem i zapisywaniem cyfr
  • odczytaniem i zrozumieniem takich symboli arytmetycznych jak „plus”, „minus”
  • wyobrażeniem sobie treści zadań


Symptomy specyficznych trudności w uczeniu się matematyki powinny być już zauważone w okresie przedszkolnym. Są to głównie objawy dysharmonii rozwoju psychoruchowego, a więc opóźnienia rozwoju niektórych funkcji poznawczych i ruchowych. Znajomość objawów zapowiadających wystąpienie specyficznych trudności w uczeniu się matematyki jest ważna, ponieważ skłania do bacznego obserwowania dziecka i wspierania jego rozwoju. Objawy tych trudności są następujące: słaba koordynacja wzrokowo-ruchowa u dzieci w wieku 3-5 lat, trudności w budowaniu z klocków, w rysowaniu, dzieci rysują niechętnie i prymitywnie, nie umieją narysować koła (3-latki), kwadratu (4-latki), trójkąta (5latki). W klasie zerowej występują opóźnienia orientacji w schemacie całego ciała i przestrzeni; dziecko ma trudności ze wskazywaniem na sobie części ciała, przy określaniu ich terminami: prawe – lewe (np. prawa i lewa noga, ręka); nie umie narysować rombu, odtworzyć złożonej figury geometrycznej.
W wieku szkolnym u dzieci z dyskalkulią nadal utrzymuje się opóźnienie rozwojowe orientacji w schemacie ciała i przestrzeni: trudności w odróżnieniu prawej i lewej ręki, strony, z określeniem położenia przedmiotu względem siebie; trudności z zapamiętywaniem tabliczki mnożenia, nazw miesięcy, danych, liczb wielocyfrowych.

Jak już wcześniej pisałam dyskalkulia w czystej postaci występuje rzadko zazwyczaj wiąże się ona z dysleksją rozwojową.
W latach 90 tych amerykańscy naukowcy odkryli czym różni się mózg osoby cierpiącej ma dysleksję od mózgu osoby zdrowej. Podczas rozpoznawania liter osoba zdrowa używa części płatu potylicznego, osoba z dysleksją- płatu czołowego i przedczołowego.
W czasie czytania mózg osoby z dysleksją nie potrafi uaktywnić obszaru V5- który jest odpowiedzialny za postrzeganie ruchu. Zamiast tego posługuje się obszarem Broca, odpowiedzialnym za mówienie- zwiększona aktywność w tym miejscu tłumaczy być może , dlaczego wiele osób z dysleksją powtarza w myślach to, co czyta ( subwokalizuje). Ponadto nie korzystają one z tzw. obszaru Wernickiego w płacie skroniowym. Jest to miejsce istotne dla rodzenia się skojarzeń znaczeniowych i językowych. Reasumując osoba z dysleksją w odróżnieniu od osoby zdrowej ma bardziej aktywną przednią część mózgu zamiast tylnej.
Naukowcy z Uniwersytetu Waszyngtońskiego zbadali metabolizm osób z dysleksją. Z badań wynika, że dyslektycy podczas czytania zużywają cztery razy więcej energii niż osoby wolne od tej dolegliwości. (cyt. za: Łukasz Kamiński).
Oprócz genetycznych uwarunkowań dyskalkuli o sukcesie bądź porażce w nauce matematyki w dużym stopniu zdaniem Briana Butterwortha ( cyt. za: Urszula Oszwa) decydują wczesne doświadczenia dziecka. Jeżeli rozumie ono matematykę na początku edukacji, kolejne doświadczenia poprowadzą do osiągnięć, które z kolei wzmogą zainteresowanie tą dziedziną i wzbudzą zapał do rozwiązywania kolejnych zadań, a to spowoduje ogólną radość z obcowania z matematycznymi problemami i coraz lepsze ich rozumienie.
Jeżeli jednak na początku edukacji dziecko nie zachwyci się matematyką, nie zrozumie jej podstaw, to stopniowo doprowadzi to do niższych osiągnięć, zniechęcenia do podejmowania kolejnych prób, potem nawet lęku, unikania tego przedmiotu, a w dalszej konsekwencji obniżenia rozumienia problemów matematycznych.
Dlatego ważne jest uwzględnianie w terapii dyskalkulii czynnika emocjonalnego.



Pomoc osobie z dyskalkulią

Niezwykle ważne jest:
  1. budowanie poczucia własnej wartości, zaufania do siebie;
  2. budowanie kontaktu na tym co dziecko potrafi i wykonuje dobrze;
  3. szukanie dla niego takich pól działania także poza matematyką, na których miałby szansę osiągnąć sukces.


Korzystne są również zabawy rozwijające wyobraźnię matematyczną:

Propozycje zabaw:

1. Budowanie domków z kart lub pocztówek

Budujemy z dzieckiem domki z kart. Kiedy runą, sprawdzamy, po ile kart zużyliśmy na ich wzniesienie. Ten, kto ma więcej, wygrywa.

2. Metr krawiecki jako winda

Trzeba rozciągnąć centymetr krawiecki i umówić się z dzieckiem, że to jest winda w domu, który ma 150 pięter. Mała klamerka będzie je zatrzymywała. Gra polega na przemiennym pełnieniu przez dziecko roli windziarza i pasażera, który chce się zatrzymać np. na 75 piętrze, a potem podnieść się np. 10 pięter wyżej lub zjechać 26 niżej. Można także zatrzymać się na piętrach nr 10, 20, 30 albo na tych , które oznaczone są liczbami 5, 15, 25, 35, 45, 50.

3. Rzucanie kostką

Dziecko rzuca kostką. Odczytuje i zapisuje cyfrę, odpowiadającą liczbie oczek na kostce. Następnie podaje liczbę, która z liczbą wyrzuconych oczek da np. 10.

Literatura:

1. E. Gruszczyk- Kolczyńska, „ Dzieci ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się matematyki”
2. Urszula Oszwa, „Dyskalkulia”, w: „Remedium luty 2002”
3. Violetta Ozminkowski, „Rozpacz w kratkę”, w: „Newsweek 10-11-2002”
4. Łukasz Kaniewski, „Mózg dyslektyka”, w: „Rzeczpospolita 28-02-2003”

Opracowała:
mgr Małgorzata Burian – Korłub
psycholog
nauczyciel kontraktowy"

http://www.literka.pl/modules.php?name= ... &sid=10048
"Wszyscy wiedzą, że czegoś nie da się zrobić, aż znajduje się taki jeden, który nie wie, że się nie da, i on to robi." /Albert Einstein/

małgosia

Awatar użytkownika

Wsparcie

Posty: 687


Rejestracja:
27-05-2005 16:12

Post 28-01-2007 10:06

Dyskalkulia - ilu nas jest?

W przeciwieństwie do dyslektyków, których problemy zostały wnikliwie opisane, dyskalkulicy w Polsce spotykają się z niezrozumieniem i brakiem pomocy - uważają nauczyciele zrzeszeni w fundacji Instytut Edukacji Matematycznej ARS MATHEMATICA.

Dysfunkcja zwana dyskalkulią oznacza zaburzenie rozwoju umiejętności matematycznych. Jednocześnie ogólne funkcje umysłowe pozostają niezaburzone.

Dyskalkulia może być powodowana przez dwie grupy czynników. Mogą mieć na nią wpływ mikrouszkodzenia mózgu, np. powstałe podczas porodu w wyniku krótkotrwałego niedotlenienia. Skutki tych uszkodzeń ujawniają się po kilku latach, dlatego trudno dowieść bezpośredniego związku przyczynowo-skutkowego między trudnym porodem a dyskalkulią. Schorzenie to może być też uwarunkowane genetycznie - badania pokazują, że dzieci rodziców, którzy mieli trudności z matematyką, często mają podobne kłopoty. Instytut Edukacji Matematycznej (IEM) zajmuje się naukowymi, edukacyjnymi, oświatowymi oraz wychowawczymi aspektami dyskalkulii. Zrzesza nauczycieli matematyki, którzy koncentrują się na rozwiązywaniu problemów związanych z trudnościami w uczeniu się i nauczaniu matematyki w szkołach podstawowych, gimnazjach i liceach.

"W Polsce brakuje zorganizowanej pomocy dla uczniów, ich rodziców i nauczycieli, a także pedagogów i psychologów w zakresie edukacji uczniów ze specyficznymi trudnościami w uczeniu się matematyki" - mówi założyciel IEM Marcin Kurczab, nauczyciel matematyki i autor podręczników szkolnych.

Jak tłumaczy Kurczab, dyskalkulia, w przeciwieństwie do dysleksji, nie jest zdefiniowana w polskim prawie - w ustawach i rozporządzeniach związanych z edukacją i szkolnictwem. Konsekwencje tego są bardzo poważne - nie ma standardów diagnozowania, pracownicy w poradniach psychologiczno- pedagogicznych nie dysponują narzędziami, które pozwoliłyby im wykryć zaburzenia. Nawet jeżeli je zidentyfikują, zaświadczenia o dyskalkulii są różnie traktowane w szkołach - czasem analogicznie do zaświadczeń o dysleksji, a czasami jako dokument bez żadnej mocy prawnej.

Na świecie dyskalkulię wykrywa się za pomocą standaryzowanych testów umiejętności matematycznych, niedostępnych w Polsce. Zdaniem specjalistów IEM, dyskalkulia to poważny problem społeczny, który dotyka ok. 4-6 proc. populacji. W Polsce zaburzenie to dotyczy prawie dwóch milionów osób.

Według ekspertów, dyskalkulia nie oznacza jedynie trudności z matematyką. Zaburzenie to może wpływać na naukę geografii, fizyki, chemii, a nawet historii czy muzyki. Dlatego dziecko z dyskalkulią wymaga właściwego prowadzenia przez nauczycieli. Kurczab zwraca uwagę na tzw. "aspekt ludzki" - dzieci w polskich szkołach mogą liczyć jedynie na to, że nauczyciel okaże dobrą wolę i poświęci uczniom tyle uwagi, aby zidentyfikować powtarzalne zachowania, które mogłyby świadczyć o dyskalkulii.

"Uczniowie dotknięci tym problemem wymagają wielu godzin pracy indywidualnej. Niestety, w Polsce trudno o dostęp do specjalistów, dlatego do warszawskiego instytutu przyjeżdżają dzieci z odległych miast" - stwierdza Kurczab.

Całkowite pokonanie trudności nie jest możliwe, ale wcześnie wykryte zaburzenie pozwala wypracować indywidualne modele edukacyjne, które pomagają dziecku. Jak podkreślają nauczyciele zrzeszeni w IEM, cele ćwiczeń wyrównawczych są tu analogiczne do tych, jakie stawia się przy rehabilitacji dzieci niepełnosprawnych ruchowo. "Od tych ostatnich nie oczekuje się, że będą biegać czy skakać tak, jak dzieci zdrowe - chodzi raczej o to, by osiągnęły one taki poziom rozwoju ruchowego (przy użyciu kul, protez czy wózka inwalidzkiego), aby się maksymalnie uniezależnić od pomocy otoczenia (w szkole, w życiu codziennym i w nowych sytuacjach). Cel reedukacji dzieci z dyskalkulią jest podobny - doprowadzić do tego, by dziecko możliwie dobrze radziło sobie samo z matematyką" - piszą na swojej stronie eksperci IEM.

Kurczab podaje przykład indywidualnych metod stosowanych w IEM. Jak wyjaśnia, dyskalkulicy mogą mieć trudności z dodawaniem pisemnym, tzw. "pod kreską" - przejawiają tendencję do wykonywania obliczeń od lewej do prawej i robią to w sposób nieprawidłowy. Specjaliści potrafią zaakceptować tę tendencję i nauczyć młodych ludzi dodawania od lewej do prawej, ale we właściwy sposób (którego nie poznają dzieci w szkole).

Nauczyciele zrzeszeni w Instytucie od 2004 roku zdają sobie sprawę, że ich działania mają ograniczony charakter. Aby jednak zmienić sytuację dyskalkulików w Polsce, organizują konferencje połączone z zajęciami warsztatowymi dla nauczycieli w różnych ośrodkach, gdzie prezentują wypracowane przez siebie metody diagnozowania i postępowania w przypadku dyskalkulii. Interdyscyplinarny projekt popularyzatorski nosi nazwę "Specyficzne trudności w uczeniu się matematyki (dyskalkulia) - przyczyny, opis, rozpoznanie, sposoby przezwyciężania problemu".

Eksperci Instytutu powołują się na badania Jan Poustie, brytyjskiej specjalistki w dziedzinie specyficznych kłopotów w uczeniu się. W książce "Mathematics Solutions. An Introduction to Dyscalculia" prezentuje ona liczne symptomy dyskalkulii. Są to m.in. kłopoty z odczytywaniem czasu, niepoprawne liczenie przedmiotów, trudności w rozwiązywaniu zadań, np. zapominanie następnego etapu w jakiejś operacji, błędy "nieuwagi", nieskuteczne sprawdzanie pracy, trudności w rozumieniu logiki lub języka matematycznego, powolne odpowiedzi przy obliczeniach arytmetycznych "w pamięci", liczenie na palcach, niezdolność do zapamiętywania liczb, trudności w uczeniu się podstawowych operacji i zastosowaniu ich poza lekcją matematyki.

Jak podaje Poustie, niektórzy mogą mieć również kłopoty z rozpiętością uwagi i przetwarzaniem informacji. Tacy uczniowie mogą pracować zrywami, bezplanowo, bardzo wolno i ciągle otrzymywać zły wynik. W wyniku niepowodzeń unikają oni prac matematycznych, mogą się źle zachowywać, "wyłączać się", ofiarowywać się do wykonywania wszelkich innych zajęć poza klasą, zapominać swoich książek itp. U dyskalkulików często pojawia się również awersja do gier, które wiążą się z cyframi lub przestrzennym kojarzeniem, błędy w używaniu pieniędzy, pomyłki telefoniczne, częste opuszczanie spotkań, kłopoty w podróży, problemy z gotowaniem, słaba koordynacja sportowa i nienadążanie za szybko zmieniającymi się fizycznymi instrukcjami.

Problem dyskalkulii nie dotyczy jedynie dzieci i młodzieży szkolnej. Jak podkreśla Kurczab, złe oceny z matematyki to tylko wierzchołek góry lodowej. Schorzenie to utrudnia życie na każdym etapie. Dyskalkulicy nie zawsze potrafią poruszać się po mieście, ponieważ nie są w stanie rozpoznawać numerów autobusów. Olbrzymie kłopoty sprawiają im codzienne operacje handlowe.

"Nie chodzi jedynie o to, żeby skontrolować, czy właściwie wydano nam resztę, ale również o to, że dla osoby dotkniętej dyskalkulią niezwykle trudne jest oszacowanie, czy dysponuje wystarczającą ilością pieniędzy na zakup kilku towarów" - mówi Kurczab. Dodaje, że operacje za pomocą kart płatniczych również niosą ze sobą niebezpieczeństwo - karta taka zostaje zatrzymana, gdy właściciel trzykrotnie podaje błędny PIN. Zdarza się, że dyskalkulicy nie potrafią skopiować nawet zapisanego na kartce czterocyfrowego kodu.

Ponieważ dyskalkulia przejawia się wieloma rodzajami zaburzeń, wyróżniono kilka odmian tego schorzenia. Specjaliści wymieniają dyskalkulię werbalną, praktognostyczną, ideognostyczną, leksykalną, graficzną i operacyjną.

stąd
"Wszyscy wiedzą, że czegoś nie da się zrobić, aż znajduje się taki jeden, który nie wie, że się nie da, i on to robi." /Albert Einstein/

małgosia

Awatar użytkownika

Wsparcie

Posty: 687


Rejestracja:
27-05-2005 16:12

Post 13-02-2007 22:59

Dyslektycy są wśród nas.

Nie potrafią płynnie czytać, w jednym zdaniu robią nawet kilka błędów ortograficznych. Mylą podobnie brzmiące wyrazy i podobnie wyglądające litery, a piszą jak „kura pazurem".

pecjaliści wyróżniają kilka odmian zaburzeń w czytaniu i pisaniu. Mogą one występować oddzielnie lub łączyć się.

Dysleksja - trudności w płynnym czytaniu, połączone często także z kłopotami w pisaniu.
Hiperdysleksja - nieumiejętność czytania ze zrozumieniem, mimo dobrego opanowania techniki czytania.
Dysortografia - trudności z opanowaniem poprawnej pisowni (ortografii).
Dysgrafia - problemy z kaligrafią, czyli tzw. brzydkie pismo, trudne do odczytania.

W szkole są zwykle oskarżani o lenistwo, karani gorszymi ocenami, stale krytykowani. Tymczasem dyslektycy, bo o nich mowa, potrzebują fachowej pomocy. Kłopoty Janka zaczęły się w zerówce. Chłopiec, który wiedzą bardzo często przewyższał rówieśników, błyskotliwy i wygadany, z trudem uczył się czytać, brzydko pisał i nie potrafił rozróżnić niektórych liter. Nauczycielka, podejrzewając u dziecka dysleksję, poradziła rodzicom, by poszli z nim do psychologa. Nie wszystkie dzieci z dysleksją mają tyle szczęścia, co Janek. Nie u wszystkich specyficzne trudności z czytaniem i pisaniem wykrywa się na tyle wcześnie, by zaradzić kłopotom z nauką w przyszłości. Terapeuci zajmujący się dyslektykami uważają, że w każdej klasie jest co najmniej jeden uczeń potrzebujący pomocy specjalisty. Bez niej może popaść w nerwicę i zniechęcić się do nauki.
Wada zapisana w genach
Zdania na temat przyczyn dysleksji są podzielone. Jedna z koncepcji mówi o możliwości dziedziczenia tej wady (niedawno zlokalizowano geny odpowiedzialne za jej wystąpienie), inna - o mikrouszkodzeniach komórek mózgowych, do których mogło dojść w czasie ciąży lub porodu. To prawdopodobnie dlatego dyslektykami są często dzieci, które po urodzeniu uzyskały mniej niż 7 punktów w skali Apgar. Jeszcze inne hipotezy zakładają, że przyczyna występowania wady tkwi w zaburzeniach hormonalnych, a dokładniej w nadprodukcji testosteronu w okresie prenatalnym. Powodem dysleksji mogą też być nieprawidłowości rozwojowe centralnego układu nerwowego, czy brak dominacji jednej z półkul mózgowych.
Najważniejsze - wcześnie rozpoznać
Im szybciej zauważy się, że dziecko ma problemy z pisaniem i czytaniem, tym łatwiej będzie można mu pomóc. Niestety, nie ma jednego prostego testu, który pozwoliłby precyzyjnie określić, czy uczeń ma dysleksję, czy nie. Dużo zależy zatem od spostrzegawczości rodziców i nauczycieli. Jeśli dostrzegą, że nauka sprawia dziecku nietypowe kłopoty - lepiej tego nie lekceważyć i odwiedzić specjalistę w najbliższej poradni psychologiczno-pedagogicznej, oddziale Polskiego Towarzystwa Dysleksji lub poradni zdrowia psychicznego dla dzieci i młodzieży. Jeśli testy oceniające ogólną sprawność intelektualną dziecka oraz badania, m.in. pediatryczne, okulistyczne, laryngologiczne i logopedyczne nie wykażą wad rozwojowych, prawdopodobnie mamy do czynienia z dysleksją. Specjalista zaleca wtedy odpowiednie ćwiczenia, które wykonuje się pod okiem terapeuty i w domu (rodzice zostają przeszkoleni). Mają one zwykle formę gier i zabaw, nie są więc dla dziecka męczące. Maluch podejrzewany o dysleksję najpóźniej na rok przed rozpoczęciem zerówki powinien trafić do psychologa. Zdarza się, że specjalista sugeruje, żeby dyslektyczny malec później poszedł do szkoły. Warto poważnie potraktować tę sugestię, bowiem dodatkowe miesiące intensywnej terapii mogą mu pomóc dorównać umiejętnościami rówieśnikom.
Szkoła wymaga zaświadczenia
Niestety, zdarza się, że mimo prowadzonej terapii dziecko ciągle ma kłopoty. Szkolnych niepowodzeń doświadczają też uczniowie, u których dysleksja stwierdzana jest dopiero w trakcie nauki. Aby im pomóc bezstresowo kontynuować naukę, rodzice powinni postarać się o specjalne zaświadczenie potwierdzające istnienie wady, a także informujące szkołę, że dziecko uczęszcza na specjalne zajęcia reedukacyjne. Zaświadczenia wydają poradnie psychologiczno-pedagogiczne (także niepubliczne rekomendowane przez PTD). Na ich podstawie szkoła ma w szczególny sposób traktować dyslektyka: nie oceniać pod kątem błędów ortograficznych czy interpunkcyjnych prac z języka polskiego, dawać więcej czasu na przepisanie tekstu z tablicy czy z książki, na przeczytanie tekstu ze zrozumieniem czy na rozwiązywanie testów. Podczas egzaminów nauczyciel powinien głośno, dwukrotnie odczytać tekst polecenia, a komisja zapewnić więcej czasu na napisanie pracy. Zajęcia reedukacyjne dla dyslektyków są prowadzone indywidualnie lub w małych grupach (2 - 3 osoby). Organizują je szkoły lub poradnie psychologiczno-pedagogiczne. Bardzo ważne jest także to, by w proces reedukacji włączyli się rodzice, ćwicząc z pociechą w domu. Trudno określić, jak długo trwa taka terapia. Niektóre dzieci, żeby uporać się z problemem, potrzebują mniej, inne znacznie więcej czasu. To terapeuta zdecyduje, kiedy można już przerwać zajęcia. Właściwie prowadzeni dyslektycy bez problemów kończą szkołę, a często także wyższe studia.
Sygnały, których nie wolno lekceważyć

* Małe dziecko: nie raczkuje, późno zaczyna chodzić, mówić, źle buduje zdania.
* Przedszkolak: ma kłopoty z nauką wierszyków, jego rysunki mają mało detali, myli prawą i lewą rękę, nie umie zapinać guzików.
* Dziecko z zerówki: ma problemy z czytaniem, różnicowaniem podobnie brzmiących głosek (np. f-w, p-b), dzieleniem wyrazów na sylaby, zapamiętywaniem wierszy, orientacją w czasie.
* Uczeń początkowych klas podstawówki: ma kłopoty w budowaniu dłuższych wypowiedzi, podczas czytania myli litery o podobnym kształcie (np. a-o, m-n, b-d, g-p, n-u, m-w), opuszcza litery, pisząc je, pomija kropki, daszki czy ogonki, popełnia błędy gramatyczne i ortograficzne, brzydko pisze, ma kłopoty z nauką tabliczki mnożenia.

tekst: Beata Prasałek
konsultacja: Wojciech Brejnak, psycholog, przewodniczący Oddziału Warszawskiego nr 1 Polskiego Towarzystwa Dysleksji
źródło: miesięcznik "Zdrowie"
data ostatniej aktualizacji: 09.02.2007

http://www.poradnikzdrowie.pl/site/3519.htm
"Wszyscy wiedzą, że czegoś nie da się zrobić, aż znajduje się taki jeden, który nie wie, że się nie da, i on to robi." /Albert Einstein/

Wróć do Dysleksja i inne dys...



Kto jest online

Użytkownicy przeglądający to forum: Obecnie na forum nie ma żadnego zarejestrowanego użytkownika

Powered by phpBB © 2000, 2002, 2005, 2007 phpBB Group.
Designed by Vjacheslav Trushkin for Free Forums/DivisionCore.