Forum     Forum - powrót na pocztek forum Portal - powrót na ADHD.org.pl Office Bogdan Mizerski

Odnośniki do stron związanych z dysleksją/adhd/ nauczaniem..

Moderator: Moderatorzy

małgosia

Awatar użytkownika

Wsparcie

Posty: 687


Rejestracja:
27-05-2005 16:12

Post 28-05-2005 07:14

Odnośniki do stron związanych z dysleksją/adhd/ nauczaniem..

"Dysfunkcje językowe. Dysleksja. " - praktyczne wskazówki do pracy z dzieckim dyslektycznym
http://pedagogzrecin.republika.pl/dysfjez.htm

Informacje o dysleksji, objawach. Linki do stron o dysleksji. Wskazówki do pracy z dzieckiem dyslektycznym
http://republikadzieci1216.republika.pl ... leksja.htm

Wiele ciekawych informacji:
http://problemywychowawcze.republika.pl/dysleksj.htm

System informatyczny wspierający terapię dzieci dyslektycznych:
http://zmk.webpark.pl/
"
Programy do nauki:
http://www.firma-informatyczna.com/bezpl/bezplatne.html

Dysleksja - strona pani Anny Jurek: pomoce dydaktyczne, scenariusze zajęć, literatura, przepisy prawne:
http://republika.pl/modnopole/dysleksja/dyslek.htm

Anna Jurek "Dysleksja a języki obce?"
http://www.modnopole.pl/model/1-2.doc
http://66.102.9.104/search?q=cache:fNlG ... lr=lang_pl

"Języki obce w szkole", artykuły metodyczne - iwele numerów tego czasopisma jest dostępnych on line:
http://www.codn.edu.pl/struktura/pjo/jo ... ik=2001_07

Dysleksja, wspomaganie nauki - m.in. o roli muzyki i o tzw. "efekcie Mozarta":
http://www.psychlab.pl/

Problemy wychowawcze (dysleksja, ADHD..):
http://problemywychowawcze.republika.pl/index.htm

Dzień Dysleksji - zapis czatu z Wojciechem Brejnakiem:
http://czat.gazeta.pl/czat/1,48880,785520.html
Ostatnio zmieniony 31-07-2006 08:36 przez małgosia, łącznie zmieniany 6 razy

małgosia

Awatar użytkownika

Wsparcie

Posty: 687


Rejestracja:
27-05-2005 16:12

Post 04-06-2005 12:44

o programach komputerowym DYSLEKTYK i SPOSOB NA DYSLEKSJE: (także wersja demonstracyjna):
http://www.bpp.com.pl/pol/produkty.html
http://www.google.pl/search?q=dyslektyk ... rt=20&sa=N
http://free.of.pl/s/samo/

Ocena wybranych programów edukacyjnych przydatnych w pracy korekcyjno – kompensacyjnej z dyslektykami:
http://66.102.9.104/search?q=cache:Z8IC ... lr=lang_pl (wersja HTML)


USUS Ośrodek Terapii i Diagnozy Dysleksji:
http://www.dysleksja.pl/

Jak pomagać dyslektykowi?
http://scholaris.pl/Portal?secId=5B10K2 ... DVTL7BAU83

Cykl artykułów:
http://scholaris.pl/Portal?secId=05VE7U ... W4OOT40B13


Dyslektyk na uczelni czyli historia pani Małgorzaty:
http://www.forumakad.pl/archiwum/2000/0 ... e_akad.htm

Przygotowanie programu terapeutycznego dla ucznia
gimnazjum z zastosowaniem programów komputerowych
:
http://66.102.9.104/search?q=cache:M0DH ... lr=lang_pl


PRACA Z UCZNIAMI Z DYSFUNKCJAMI GRAFOMOTORYCZNYMI NA LEKCJACH JĘZYKA OBCEGO:
http://www.geocities.com/krajkowska/dyslek.htm


USUS Ośrodek Terapii i Diagnozy Dysleksji:
http://www.dysleksja.pl/
Ostatnio zmieniony 04-06-2005 17:41 przez małgosia, łącznie zmieniany 1 raz

małgosia

Awatar użytkownika

Wsparcie

Posty: 687


Rejestracja:
27-05-2005 16:12

Post 04-06-2005 16:42

Jak zdiagnozować dyskalkulię, jak postepować z dzieckiem:
http://spsapolno.republika.pl/publik2.htm

Dyskalkulia:
http://metodyk.zawiercie.pl/materialy/s ... lkulia.doc

SPECYFIKA PROCESÓW PSYCHOSPOŁECZNYCH – DZIECKO DYSLEKTYCZNE:
http://bronowski.pl/~omek/pomocni/referaty/337.htm

ALEKSANDRA PODLASIN – KUBUS, Dysleksja,dysortografia,dysgrafia,dyskalkulia-przyczyny i opis zjawiska :
http://wikom.pl/pm175lodz/dysleksja.htm

małgosia

Awatar użytkownika

Wsparcie

Posty: 687


Rejestracja:
27-05-2005 16:12

Post 04-06-2005 18:00

małgosia

Awatar użytkownika

Wsparcie

Posty: 687


Rejestracja:
27-05-2005 16:12

Post 17-06-2005 20:08

Trudności w czytaniu i pisaniu: pisanie, czytanie, ortografia, rebusy, wierszyki, gry dydaktyczne:


http://www.reedukacja.prv.pl/

małgosia

Awatar użytkownika

Wsparcie

Posty: 687


Rejestracja:
27-05-2005 16:12

Post 18-06-2005 06:49

małgosia

Awatar użytkownika

Wsparcie

Posty: 687


Rejestracja:
27-05-2005 16:12

Post 30-03-2006 17:41

http://www.spet.info.pl/index.php?action=info


Dostępne narzędzia diagnostyczne:
Test dysleksji
Test ADHD

--------------------------------------------------------------------------------
Szczegółowe opracowania:
Dysleksja
zaburzenie będące przyczyną trudności szkolnych, objawiających się kłopotami w czytaniu, bezbłędnym i czytelnym pisaniu oraz uczeniu się matematyki na sposób szkolny (więcej...).
ADHD
zaburzenie psychiczne u dzieci związane z nieprawidłowościami w zachowaniu, prowadzące do trudności szkolnych i trudności w kontaktach z otoczeniem. Zachowanie dzieci z ADHD cechuje słaba zdolność do koncentrowania uwagi na zadaniu, nadmierna ruchliwość i brak kontroli własnych impulsów (więcej...).
----------------------------------------------------------
Artykuły:
Ćwiczenia motoryki małej
To pierwszy z czterech zestawów ćwiczeń opracowanych przez nas jako wskazówki dla rodziców, chcących samodzielnie pracować z dziećmi. Zaczynamy od motoryki małej, będą również ćwiczenia motoryki dużej, zabawy rozwiające analizę wzrokową i zabawy rozwijające analizę słuchową. Proszę ich szukać wśród artykułów w dziale Informacje.
Ćwiczenia rozwijające funkcje słuchowe i językowe
Zestawów ćwiczeń ciąg dalszy. Proszę pamiętać, że są to raczej idee, niż gotowe rozwiązania, szczegóły warto dopasować do zainteresowań dzieci.
Zabawy rozwijające analizę wzrokową
Zestawów ćwiczeń ciąg dalszy. Proszę pamiętać, że są to raczej idee, niż gotowe rozwiązania, szczegóły warto dopasować do zainteresowań dzieci.
Zabawy rozwijające motorykę dużą
Zestawów ćwiczeń ciąg dalszy. Proszę pamiętać, że są to raczej idee, niż gotowe rozwiązania, szczegóły warto dopasować do zainteresowań dzieci.
Dysleksja - najkrótsze wprowadzenie
Na stronach BPP - producenta programów wspomagających terapię pedagogiczną - pojawiło się opracowanie pt. Najkrótsze wprowadzenie - co to jest dysleksja.
Ocenianie dyslektyków w szkole
Cytat z grupy pl.soc.dzieci.starsze - list i dość szczegółowe odpowiedzi na zadane w nim pytania.
ADHD - wstrząsający list Pawła...
Ten tekst został przysłany na adres publikacje@spet.info.pl. Usunęliśmy tylko kilka literówek.
Europejski Tydzień Świadomości Dysleksji
Jak co roku z okazji Europejskiego Tygodnia Świadomości Dysleksji spotkamy się w Dniu Otwartego Poradnictwa - tym razem 8 października 2005 r. w godzinach 10.00-17.00 w Szkole Podstawowej nr 312 na Gocławiu i w poradni "Edukacja" na Bielanach.
Europejski Tydzień Świadomości Dysleksji - Szczecin
23 października w Szczecinie odbędzie się festyn "Pokonać dysleksję", organizowany przez Zarząd Szczecińskiego Oddziału Polskiego Towarzystwa Dysleksji.
Europejski Tydzień Świadomości Dysleksji
W dniach od 27 września 2004 r. do 3 października 2004 r. odbędzie się Europejski Tydzień Świadomości Dysleksji. Z tej okazji 2 października 2004 r. w godzinach od 10 do 17 Warszawski Oddział Nr 1 Polskiego Towarzystwa Dysleksji oraz Kuratorium Oświaty w Warszawie organizują Dzień Otwartego Poradnictwa.
Czas na badanie przesiewowe Skalą Ryzyka Dysleksji!
Zbliża się moment, w którym powinno się zbadać zerówki i klasy pierwsze Skalą Ryzyka Dysleksji. Dla zerówek najlepszy jest przełom października i listopada, dla klas pierwszych - wrzesień.
Europejski Tydzień Świadomości Dysleksji
Europejski Tydzień Świadomości Dysleksji odbędzie się w dniach 29 września - 4 października 2003 r. Na razie wiemy o akcjach, jakie będą miały miejsce w Warszawie i Szczecinie.
"Wszyscy wiedzą, że czegoś nie da się zrobić, aż znajduje się taki jeden, który nie wie, że się nie da, i on to robi." /Albert Einstein/

małgosia

Awatar użytkownika

Wsparcie

Posty: 687


Rejestracja:
27-05-2005 16:12

Post 30-03-2006 18:06

http://www.metis.pl/remository/Itemid,8 ... er/cat,20/

Zrozumieć dziecko z adhd.


ADHD - wyjaśnienia terminologiczne, podstawy diagnostyki.

ADHD - zabiegi terapeutyczne
"Wszyscy wiedzą, że czegoś nie da się zrobić, aż znajduje się taki jeden, który nie wie, że się nie da, i on to robi." /Albert Einstein/

małgosia

Awatar użytkownika

Wsparcie

Posty: 687


Rejestracja:
27-05-2005 16:12

Post 30-03-2006 18:13

"Wszyscy wiedzą, że czegoś nie da się zrobić, aż znajduje się taki jeden, który nie wie, że się nie da, i on to robi." /Albert Einstein/

małgosia

Awatar użytkownika

Wsparcie

Posty: 687


Rejestracja:
27-05-2005 16:12

Post 31-03-2006 21:39

"Wszyscy wiedzą, że czegoś nie da się zrobić, aż znajduje się taki jeden, który nie wie, że się nie da, i on to robi." /Albert Einstein/

małgosia

Awatar użytkownika

Wsparcie

Posty: 687


Rejestracja:
27-05-2005 16:12

Post 31-03-2006 21:50

PRACA Z UCZNIAMI Z DYSFUNKCJAMI GRAFOMOTORYCZNYMI NA LEKCJACH JĘZYKA OBCEGO
http://www.geocities.com/krajkowska/dyslek.htm
"Wszyscy wiedzą, że czegoś nie da się zrobić, aż znajduje się taki jeden, który nie wie, że się nie da, i on to robi." /Albert Einstein/

małgosia

Awatar użytkownika

Wsparcie

Posty: 687


Rejestracja:
27-05-2005 16:12

Post 01-04-2006 07:59

Konspekty, scenariusze, ciekawe informacje... strona Szkoły Podstawowej z Oddziałami Integracyjnymi nr 6 w Siedlcach
http://www.sp6.siedlce.pl/konspekty.html
"Wszyscy wiedzą, że czegoś nie da się zrobić, aż znajduje się taki jeden, który nie wie, że się nie da, i on to robi." /Albert Einstein/

małgosia

Awatar użytkownika

Wsparcie

Posty: 687


Rejestracja:
27-05-2005 16:12

Post 01-04-2006 08:21

Serwis internetowy prowadzony przez Marka Podgórskiego - pedagoga liceum
http://www.traugutt.net/lo/dysleksja/dysleksja.php
"Wszyscy wiedzą, że czegoś nie da się zrobić, aż znajduje się taki jeden, który nie wie, że się nie da, i on to robi." /Albert Einstein/

małgosia

Awatar użytkownika

Wsparcie

Posty: 687


Rejestracja:
27-05-2005 16:12

Post 01-04-2006 08:47

ESPACE

na stronie m.in.:
problemy szkolne
problemy z uwagą i koncentracją
dysleksja
nauka języków obcych
praca z głosem
walka ze stresem
dzieci autystyczne
"Wszyscy wiedzą, że czegoś nie da się zrobić, aż znajduje się taki jeden, który nie wie, że się nie da, i on to robi." /Albert Einstein/

małgosia

Awatar użytkownika

Wsparcie

Posty: 687


Rejestracja:
27-05-2005 16:12

Post 01-04-2006 09:30

"Wszyscy wiedzą, że czegoś nie da się zrobić, aż znajduje się taki jeden, który nie wie, że się nie da, i on to robi." /Albert Einstein/

małgosia

Awatar użytkownika

Wsparcie

Posty: 687


Rejestracja:
27-05-2005 16:12

Post 01-04-2006 09:30

"Wszyscy wiedzą, że czegoś nie da się zrobić, aż znajduje się taki jeden, który nie wie, że się nie da, i on to robi." /Albert Einstein/

małgosia

Awatar użytkownika

Wsparcie

Posty: 687


Rejestracja:
27-05-2005 16:12

Post 01-04-2006 09:32

"Wszyscy wiedzą, że czegoś nie da się zrobić, aż znajduje się taki jeden, który nie wie, że się nie da, i on to robi." /Albert Einstein/

małgosia

Awatar użytkownika

Wsparcie

Posty: 687


Rejestracja:
27-05-2005 16:12

Post 04-04-2006 19:53

Grażyna Krasowicz-Kupis

Zainteresowania naukowe:

psychologia rozwoju człowieka
psycholingwistyka rozwojowa
specyficzne trudności w uczeniu się u dzieci - dysleksja, dysgrafia, dysortografia
zaburzenia mowy, a zwłaszcza deficyty językowe u dzieci i młodzieży
językowy typ dysleksji
diagnoza funkcji językowych u dziecka
rozwój komunikacji językowej dziecka
"Wszyscy wiedzą, że czegoś nie da się zrobić, aż znajduje się taki jeden, który nie wie, że się nie da, i on to robi." /Albert Einstein/

małgosia

Awatar użytkownika

Wsparcie

Posty: 687


Rejestracja:
27-05-2005 16:12

Post 30-04-2006 08:50

A MOŻE BIBLIOTERAPIA?

"Człowiek pragnie ukojenia, zapomnienia o tym, co go dręczy, ruchome obrazy i natarczywe dźwięki przeważnie wówczas drażnią, obecność innych ludzi męczy. Wielkim dobrodziejstwem jest wtedy możność słuchania muzyki i to raczej klasycznej niż nowoczesnej, a przede wszystkim możność czytania". [1]

Książka jest jednym ze środków, który pomaga zapomnieć o codzienności, stanowi relaks w ciągłym pośpiechu i nerwowości życia. Może też pomóc w rozwiązaniu niejednego trudnego problemu, przywrócić równowagę wewnętrzną, poprawić samopoczucie. Odpowiednio dobrana lektura służy człowiekowi do samorealizacji, pomaga w samookreśleniu, ułatwia zmianę własnych przekonań, pomaga w znalezieniu nowych celów życiowych. Ale też może wpłynąć na poprawę poczucia własnej wartości, akceptację siebie takim, jakim się jest, uznanie własnych ograniczeń i zdolności, co może prowadzić do większej aktywności w życiu.

Książka jako środek leczniczego oddziaływania na psychikę wykorzystywana jest w biblioterapii. W literaturze przedmiotu znaleźć można wiele definicji, ale najczęściej powołuje się na prace R. J. Rubin, która definiuje biblioterapię jako "program aktywności oparty na interaktywnych procesach zastosowania drukowanych i niedrukowanych materiałów, zarówno wyobrażeniowych, jak i informacyjnych, ułatwiających przy pomocy bibliotekarza lub innego prfesjonalisty osiąganie wglądu w normalny rozwój lub dokonywanie zmian w emocjonalnie zaburzonym zachowaniu." [2] Autorka podzieliła biblioterapię na: instytucjonalną (cel: informowanie chorego i zapewnienie mu odpowiedniej rehabilitacji i rekreacji); kliniczną (cel: uzyskaie przez pacjenta zdolności "wglądu" w siebie, co ma doprowadzić do zmiany jego sytuacji psychicznej); i wychowawczą <<rozwojową>> (cel: pomoc osobom zdrowym w sensie fizycznym i psychicznym w rozwiązywaniu istotnych dla nich problemów).

J.M. Clarke i E. Bostle podkreślają, że terapia czytelnicza oznacza "terapeutyczne stosowanie książek i innych materiałów względem pojedynczych osób lub grup osób". [3]

Natomiast E. Tomasik zwraca uwagę na to, że "biblioterapia jest zamierzonym działaniem przy wykorzystaniu książki lub materiałów niedrukowanych (obrazów, filmów itp.) prowadzącym do realizacji celów rewalidacyjnych, resocjalizacyjnych, profilaktycznych i ogólnorozwojowych (...) Koniecznym elementem biblioterapii jest międzyosobowy kontakt indywidualny (biblioterapeuty z jedną osobą) bądź grupowy". [4]

Zdaniem Wity Szulc "biblioterapia jest to wykorzystywanie książki do pomagania ludziom stojącym w obliczu powaznych problemów życiowych przez osoby, które dobrze znają i książki, i ludzi" .[5]

W biblioterapii wykorzystuje się terapeutyczne wartości literatury. Różni się ona od poradnictwa czytelniczego tym, że jest procesem dłuższym, wymagającym dużego zaangażowania osobistego ze strony bibliotekarza i głębszej znajomości utworów literackich oraz książek z literatury popularnonaukowej. Biblioterapia nie jest nastawiona na usuwanie objawów chorobowych. Natomiast może pomóc w odnalezieniu się w nowej, trudnej sytuacji, jaką jest choroba lub niepełnosprawność. Może przyczynić się do zmiany samopoczucia, postaw i sposobu akceptacji siebie i innych osób.

W swych założeniach i sposobie realizacji celów terapeutycznych zbliżona jest do psychoterapii oraz do terapii pedagogicznej rozumianej jako:

element pedagogiki korekcyjnej (specjalne nauczanie i wychowanie),

element profilaktyki społecznej, służącej usuwaniu następstw niepowodzeń szkolnych, które mogą wynikać z zaburzeń rozwojowych, zahamowań, negatywizmu, nerwic szkolnych, zachowań aspołecznych i in.[6]

Uczestnikami biblioterapii mogą być dzieci, młodzież oraz osoby starsze, z którymi, w zależności od potrzeb, organizuje się zajęcia indywidualne lub grupowe.

Bardzo ważną rolę w prowadzeniu pracy biblioterapeutycznej odgrywa biblioterapeuta, który powinien wzbudzać zaufanie, rozumieć troski i problemy uczestników terapii oraz powinien starać się pomóc zgodnie ze swoją wiedzą i umiejętnościami. Powinien posiąść trudną sztukę dyskretnego kierowania dyskusją, bez narzucania własnych poglądów i rozwiązań. Musi umieć słuchać i być zawsze sobą. A przede wszystkim powinien doskonale znać literaturę, aby dobierać teksty zgodnie z celami biblioterapeutycznymi. Potrzebna jest mu też umiejętność stosowania podczas zajęć biblioterapeutycznych różnorodnych form i technik (m. in. elementów muzykoterapii, arteterapii, pedagogiki zabawy, dramy i in.). Ważny jest też odpowiednio przygotowany warsztat terapeutyczny, w którym powinny znaleźć się książki oraz tzw. materiały alternatywne (np. książki "mówione", kasety magnetofonowe z muzyką, filmy na kasetach wideo, zabawki edukacyjne, gry dydaktyczne i in.).

Cele stawiane biblioterapii mogą być różne, zależą od potrzeb psychicznych i sutuacji osoby, która znalazła się w "niekorzystnej sytuacji życiowej", oraz od wiedzy, doświadczenia i kompetencji prowadzących terapię książką. Aby pomóc tym, którzy chcieliby prowadzić zajęcia z zakresu biblioterapii w bibliotekach szkolnych, publicznych, szpitalnych i innych placówkach wychowawczych, został powołany Ośrodek Biblioterapeutyczny przy Towarzystwie Przyjaciół Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej im. Gdańskiej Macierzy Szkolnej w Gdańsku, al. Gen Hallera 14 (tel/fax: 344-01-68), który organizuje 60-ciogodzinne kursy podstawowe, kończące się uzyskaniem zaświadczenia.






--------------------------------------------------------------------------------


[1] W. Krzemińska: Literatura piękna a zdrowie psychiczne. Warszawa 1973 s. 11
[2] I. Borecka: Biblioterapia w szkole. Poradnik dla nauczycieli. Legnica 1998 s. 7
[3] Tamże, s. 8
[4] E. Tomasik: Zagadnienia pedagogiki specjalnej w literaturze. Przewodnik bibliograficzny. Cz. 1. Warszawa 1992 s.114
[5] W. Szulc: Człowiek chory i książka. Bibliotekarz 1984 nr 9/10 s. 228-232
[6] I. Borecka: Biblioterapia. Skrypt dla studentów. Wałbrzych 2001 s. 16

http://www.bib.edu.pl/biblioterapia_gdansk1.html
"Wszyscy wiedzą, że czegoś nie da się zrobić, aż znajduje się taki jeden, który nie wie, że się nie da, i on to robi." /Albert Einstein/

małgosia

Awatar użytkownika

Wsparcie

Posty: 687


Rejestracja:
27-05-2005 16:12

Post 30-04-2006 08:51

LECZNICZA FUNKCJA LITERATURY W EDUKACJI

Wraz z wchodzeniem w życie reformy oświaty zmienia się sposób postrzegania ucznia i nauczyciela w systemie edukacji. Jednym z założeń tej reformy jest rozwijanie u uczniów podmiotowego stylu funkcjonowania, który charakteryzuje się wiarą w siebie, traktowaniem problemów jako wyzwań a niezagrożeń, dążeniem do świadomej optymalizacji własnego rozwoju, twórczą postawą wobec otoczenia. Coraz częściej mówi się o uczniu kończącym szkołę,który będzie lepiej przygotowany do radzenia sobie w trudnych sytuacjachżyciowych. Nowa szkoła ma wspomagać rozwój młodego człowieka, ale aby mogła spełnić to zadanie, należałoby podstawowy proces edukacji wesprzeć zajęciami psychologiczno-pedagogicznymi.

Przydatną formą takich zajęć może okazać się biblioterapia. Ta mało doceniana metoda psychoterapii może być pomocna przede wszystkim w szkolnictwie specjalnym, szkolnictwie sanatoryjnym czy szpitalnym, w szkolnictwie masowym w celu łagodzenia stresów, integracji w grupach rówieśniczych, czy też w odniesieniu do uczniów niedostosowanych społecznie ( jako wspomaganie socjoterapii ). Jak podaje Irena Borecka biblioterapia jest działaniem terapeutycznym opierającym się o zastosowanie materiałów czytelniczych, rozumianych jako środek wspierający proces terapeutyczny, jest rodzajem psychicznego wsparcia, pomocy w rozwiązywaniu osobistych problemów danej osoby przez ukierunkowane czytanie. Techniki biblioterapii mogą pomóc lepiej radzić sobie z własnym niedomaganiem, mogą przyczyniać się do zmiany samopoczucia, postaw i sposobu akceptacji siebie i innych osób.

Podstawową umiejętnością, która decyduje o powodzeniu zabiegów biblioterapeutycznych jest zdobycie umiejętności przetwarzania tekstu literackiego na tekst terapeutyczny.

W obszarze szeroko rozumianej edukacji - lecznicza funkcja literatury najbardziej zaznacza się w pedagogice specjalnej.

Autorzy programu przeprowadzonego w warszawskich ośrodkach dla dzieci upośledzonych umysłowo zwracają uwagę, iż biblioterapia okazuje się być łatwą, atrakcyjną i, co najważniejsze, skuteczną metodą rewalidacji tychże dzieci. Atrakcyjność zajęć biblioterapeutycznych wśród tej grupy polega głównie na traktowaniu książki jako pomocy w kontaktach interpersonalnych.

Nasze szkoły i rodziny rzadko dają dziecku możliwości swobodnego twórczego wypowiadania się, rzadko jest w nich miejsce na właściwy kontakt, dzielenie się najgłębszymi przeżyciami czy uczuciami.

Możliwości takie daje obcowanie z literaturą w połączeniu z grupą rówieśników i terapeutą. W grupach dzieci upośledzonych umysłowo zalecane są proste teksty, pozbawione aluzyjnych treści, czy abstrakcyjnych pojęć, a więc bajki klasyki dziecięcej, niektóre wiersze i książki przygodowe. Niewskazane są baśnie i opowieści fantastyczne. Istotną rzeczą jest tutaj także forma przekazu.

Najbardziej sprawdzoną jest inscenizacja teatralna wzbogacona np. konkursem literackim, w którym dzieci sprawdzają się w roli obserwatorów i słuchaczy. Istotnym elementem jest urozmaicenie zajęć oprawą muzyczną czy też oglądową.

Szczególną grupę stanowią dzieci nieprzystosowane społecznie, zwłaszcza dlatego, iż wiele jest przyczyn niedostosowania i coraz więcej jest takich dzieci w szkołach masowych. Uczniowie ci nie potrafią dostosować się do wymogów regulaminu szkolnego, mają zaburzone normy moralne i społeczne, są zaniedbani wychowawczo, mają niskie oceny, często wdają się w konflikty z otoczeniem, nie czytają, sporadycznie przychodzą do biblioteki szkolnej. Praca terapeutyczna z wykorzystaniem literatury w tej grupie czytelników jest utrudniona z powodu niechęci do czytania.

Pierwszorzędną czynnością jest spowodowanie akceptacji książki przez tzw. "opornych". Książka musi zainteresować od pierwszej strony wartkością akcji, powinna przyciągać wzrok, bohaterowie powinni być w tym samym wieku lub odrobinę starsi od odbiorcy.

Czytelnicy z tej grupy mają różne oczekiwania emocjonalne; jedni szukają książek, które ich zaintrygują, zaniepokoją, inni zaś będą szukać w lekturze uspokojenia i bezpieczeństwa. Zaleca się tutaj książki niedawno wydane, których akcja jest osadzona we współczesnych realiach i opisuje znane otoczenie.

Wszelkie narzucanie tekstu literackiego, formy pracy nad nim i czasu spotkań terapeutycznych spotyka się z negacją ze strony nieprzystosowanych.

Najchętniej widzianymi przez nich formami pracy są te, które wyzwalają własną inwencję twórczą, a więc:

konkursy literackie pozwalające na tworzenie własnych tekstów (wierszy, opowiadań),

inscenizacje teatralne pozostawiające aktorom możliwość dowolnego interpretowania tekstu,

zastosowanie materiałów audiowizualnych, które postrzegane są przez młodzież jako atrakcyjniejsze i nowocześniejsze,

zastosowanie czasopism związanych z muzyką czy filmem oraz komiksów o znaczącej wartości artystycznej i literackiej (komiksy Gościnnego z serii "Asterix", Rosińskiego z serii "Thorgal" czy Christy "Kajko i Kokosz").

Słowo pisane wśród dzieci niedostosowanych społecznie pełni dwie podstawowe funkcje: kompensacyjną i psychoterapeutyczną. Funkcja kompensacyjna umożliwia wyrównanie poczucia niższej wartości wywołanej niedoborami przeżyć z dzieciństwa, stąd zapotrzebowanie u tych dzieci na baśnie i fantazje. Książki o tematyce baśniowej i przygodowej umożliwiają ucieczkę od świata pełnego zagrożeń i trudności w świat marzeń i fantastycznych przygód. Umożliwiają kompensację braków emocjonalnych, takich jak brak miłości rodzicielskiej, przyjaźni, wtedy, gdy ukazują ciepło domu rodzinnego, szlachetność rodziców, wzorową atmosferę domową.

Funkcja psychoterapeutyczna lektury przejawia się ułatwianiem akceptacji odmienności i adaptacji do warunków życia w placówkach opiekuńczo - wychowawczych. Za pomocą książki można łagodzić niepożądane stany psychiczne jak lęk, nuda czy osamotnienie, apatia czy zobojętnienie. Z drugiej zaś strony czytanie wyłącza ze zbiorowości, pozwala na przeżywanie, myślenie i czucie na własny rachunek, co jest szczególnie upragnione przez dzieci z domów dziecka.

Szkoła w swoim obecnym, przełomowym kształcie jest dla ucznia przyczyną najsilniejszych stresów. Konieczność podporządkowania się programom i planom nauczania, rozkładowi zajęć, normom zachowania oraz nauczycielom blokuje realizację wielu ważnych potrzeb młodzieży. Uczeń jest pod presją ciągłej oceny - swoich osiągnięć w nauce, zachowania, cech osobowości. Musi przystosować się do grupy rówieśniczej i znaleźć w niej swoje miejsce.

Nauczyciel wychowawca, oprócz działań zmierzających w kierunku ograniczania szkolnych stresów, może nauczyć uczniów radzenia sobie ze stresem i wzmacniać ich odporność psychiczną. Nie da się stresów uniknąć, więc trzeba nauczyć się z nimi żyć i radzić sobie w trudnych sytuacjach. Rozwijanie poczucia własnej wartości uczniów to ważny element tej nauki. Obok różnych technik terapeutycznych istotną może okazać się terapia poprzez literaturę w połączeniu z ćwiczeniami grupowymi.

Odpowiednia lektura beletrystyczna spełnia rolę relaksacyjną, co pozwala zregenerować siły psychiczne. Jedną z metod może być wymiana doświadczeń czytelniczych uczniów, np. tworzenie w klasie tzw. "antystresowych katalogów", czyli reklamowanych przez dzieci książek, które wprawiają je w dobry nastrój czy uspokajają. W sposób korzystny działają emocje wynikające z wesołości, humorystycznych sytuacji. Możliwości wprowadzania elementów śmiechu, rozbawienia, dobrego nastroju dostarcza twórczość folklorystyczna: zagadki, rymy satyryczne, rymowanki, absurdalny komizm. Przykłady takiej twórczości można znaleźć w książce D. Simonides "Współczesny folklor słowny dzieci i nastolatków".

Odrębną grupę narażoną na szczególne obciążenie stresem stanowią dzieci hospitalizowane. Czytelników bibliotek szpitalnych czy sanatoryjnych dzielimy na unieruchomionych i sprawnych ruchowo. Różne będą formy pracy biblioterapeutycznej w tych grupach. Dzieci unieruchomione wymagają dużej inicjatywy ze strony bibliotekarza, który powinien sprawić, aby dzieci potrafiły wykorzystać swoją wyobraźnię i fantazję. Obok książek, które pomagają zaadaptować się w szpitalnej społeczności, wskazane są również te, które odciągają uwagę chorego od miejsca pobytu, czyli książki przygodowe, o szybkiej akcji, geograficzne, historyczne oraz takie, które wiążą się z zainteresowaniami czy hobby dzieci. Książki popularnonaukowe przyczyniają się do wyrównania braków programowych, co podniesie samoocenę pacjenta i uwolni od strachu przed powrotem do szkoły. Wskazaną jest też tematyka zdrowia, powrotu do szkolnej grupy rówieśniczej, do domu, a także książki autobiograficzne i biografie osób, które dotknęła choroba lub inwalidztwo i zdołały je opanować uczestnicząc w różnych formach działań.

W przypadku dzieci mogących się poruszać, oprócz wymienionych tematów lekturowych, ważne jest czynne zaangażowanie w pracy bibliotecznej, udział w zajęciach teatralnych, inscenizacjach, monodramach (opowiadania pod hasłem "Jestem chory" lub, "Kiedy byłem zdrowy").

Innym bardzo ważnym wyzwaniem dla biblioterapii jest wejście na teren hospicjów. Wielkie znaczenie w tym wypadku mają rozmowy o śmierci i umieraniu, o życiu duchowym. Dzieci w sytuacji choroby nieuleczalnej są zupełnie pozbawione pomocy psychologicznej; nikt z ich otoczenia nie potrafi z nim rozmawiać na temat śmierci. Tekstem literackim dla tych dzieci polecanym przez doświadczonych biblioterapeutów jest książka Astrid Lindgren "Bracia Lwie Serce", gdzie zostaje "oswojony" lęk przed śmiercią młodego bohatera poprzez nadzieję na lepszy świat po tamtej stronie.

Znaczącym rodzajem literatury w przypadku chorych terminalnie jest książka religijna. Pozwala znieść cierpienie, stanowi odskocznię od bólu, daje nadzieję, a ta staje się ratunkiem i terapią.

Również poezja ma duże walory terapeutyczne, bywa określana jako najkrótsza droga emocjonalna między pisarzem a czytelnikiem. Jest ważna w twórczości osób chorych i niepełnosprawnych, co ma ogromne znaczenie kompensacyjne i terapeutyczne.

Autorzy, od lat zajmujący się terapią książkową, polecają często konkretne zestawy tytułów książek sprawdzonych, mających walory lecznicze.

Kilka z tych propozycji chciałabym przedstawić w formie krótkiego zestawienia adnotowanego :

Opowiadania dla Twojego (nieco starszego) dziecka. Cz.2. / Doris Brett. - Gdańsk : Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne, 1998. - 219 s.
Kontynuacja książki "Opowiadania dla Twojego dziecka". Adresowana do rodziców, terapeutów i wychowawców, którzy chcą pomóc dzieciom, stosując opowiadania - metafory.

Bajki jako element treningu autogennego dla dzieci / Maria Marchwicka // Szkoła Specjalna. - 1990, nr 5, s. 265-268
Wpływ bajek na dzieci nerwicowe, moczące się, jąkające się, ssące palec, zamknięte w sobie. Krótki instruktaż, jak przeprowadzić trening autogenny przy ich pomocy.

Bajki terapeutyczne dla dzieci / Maria Molicka. - Leszno : "Media Rodzina", 1999. - 137 s.
Zbiór bajek adresowanych do dzieci i rodziców, służących pomocą w usuwaniu lęków i przygotowujących dziecko do trudnych emocjonalnie sytuacji.

Książki o i dla ludzi niepełnosprawnych i chorych / Józef Szocki // Bibliotekarz. - 1987, nr 12, s. 25-27
Omówienie dwóch opracowań bibliograficznych B. Momot "Problemy ludzi niepełnosprawnych w literaturze pięknej polskiej i zagranicznej"oraz M. Skarżyńskiej "Książki zalecane chorym. Wybór z lat 1980 - 1985".

Problemy czytelnictwa i lektury dzieci niedostosowanych społecznie (7 - 16 lat) / Józef Szocki // Bibliotekarz. - 1985, nr 8, s. 30-32
Autor zamieszcza tytuły książek najpopularniejszych wśród tej grupy czytelników.

Dziecko chore i niepełnosprawne w literaturze : zestawienie bibliograficzne / Jagoda Zaucha // Poradnik Bibliotekarza. - 1995, nr 5, s. 27-31
Adnotowany spis wybranych pozycji literatury pięknej, w których jako bohater występuje dziecko chore, bądź niepełnosprawne. Książki te mogą służyć do uwrażliwienia młodych czytelników na problemy osób niepełnosprawnych.

Bibliografia :

Biblioterapia w pracy z dziećmi niedostosowanymi społecznie / Elżbieta Barbara Zybert // Bibliotekarz.- 1992, nr 1, s. 16 - 19

Borecka Irena: Biblioterapia - nowa szansa książki. Olsztyn : WSP, 1992
Borecka Irena: Biblioterapia w szkole. Poradnik dla bibliotekarzy Legnica : Wojewódzki Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli, 1998
Książka w działalności terapeutycznej. Pr. zb. pod red. Elżbiety Barbary Zybert. Warszawa : SBP, 1997
Terapeutyczna funkcja literatury dla dzieci / Lidia Ippoldt // Poradnik Bibliotekarza. - 1998, nr 2, s. 1-5
Zmaganie się dziecka ze stresem / Sylwia Seul // Edukacja i Dialog. - 1999, nr 4, s. 20-26

http://www.bib.edu.pl/biblioterapia_pila1.html
"Wszyscy wiedzą, że czegoś nie da się zrobić, aż znajduje się taki jeden, który nie wie, że się nie da, i on to robi." /Albert Einstein/

małgosia

Awatar użytkownika

Wsparcie

Posty: 687


Rejestracja:
27-05-2005 16:12

Post 30-04-2006 08:52

Znaczenie baśni w życiu małych dzieci z zaburzeniami emocjonalnymi - oprac. Anna Świstak

Każde dziecko, aby prawidłowo funkcjonować, powinno mieć zapewnione wszystkie najważniejsze potrzeby życiowe. Zaliczyć do nich trzeba zarówno te fizjologiczne jak i duchowe, czyli przede wszystkim potrzebę miłości i bezpieczeństwa. Jednak w czasach nam współczesnych, kiedy przeżywamy ogromną rewolucję cywilizacyjną, która zmienia całe życie zarówno osób dorosłych jak i dzieci, a w szczególności tych najmłodszych, potrzeby te nie zawsze są realizowane w stopniu wystarczającym. Zmieniają się sposoby wychowywania dzieci. [1]

Najczęstszą przyczyną zaburzeń w zachowaniu jest zbyt wczesne i częste zrywanie bliskości matki i dziecka. Dziecko jest zmuszane do rozłąki z domem i najbliższymi, gdy musi pójść do żłobka, do przedszkola czy też zostaje oddane pod opiekę obcej osoby. Sytuacja ta sprawia, że w życiu malca nie ma już miejsca dla bajek opowiadanych przez matkę lub babcię, które dają wiedzę o świecie uczuć i pozwalają chociaż przez moment poczuć bliskość kochanej osoby. Na efekty nie trzeba długo czekać. Coraz częściej mamy do czynienia z niemowlętami i małymi dziećmi cierpiącymi na nerwice, nadpobudliwość psychoruchową i zaburzenia emocjonalne, które można już uznać za choroby społeczne. [2]

Presja czasów sprawia, że rodzice stawiają swoim pociechom coraz większe wymagania, przyspieszając tym samym ich rozwój. Rodzice pragną, aby ich dziecko jak najwcześniej nauczyło się literek oraz czytania i liczenia. Dążąc do zaspokojenia swych chęci, często nie uwzględniają faktycznych możliwości dziecka, co zwykle prowadzi do tego, że żyje ono w przekonaniu, iż tylko własne sukcesy warunkują mu miłość rodziców. A bliskość mamy i taty to dla małego dziecka największa wartość, którą pragnie osiągnąć, robiąc wszystko, aby spełnić oczekiwania rodziców i zasłużyć choćby na krótką chwilę bliskości i czułości z ich strony.

Większość specjalistów z dziedziny psychoterapii i psychologii dziecka, opisując zaburzenia emocjonalne u małych dzieci, dostrzega jako ich przyczynę lęk, a w szczególności lęk przed porzuceniem.

Zwykle osobą w życiu każdego dziecka, która już od najwcześniejszych lat jego życia z nim przebywa, która opiekuje się oraz zaspokaja wszystkie jego potrzeby jest matka. Obecność matki jest warunkiem poczucia bezpieczeństwa dziecka i jego prawidłowego rozwoju emocjonalnego. [3]

Jednak zdarzają się sytuacje, kiedy matka przestaje potwierdzać swoim zachowaniem oczekiwania malca i zaczyna on przeżywać stany napięć emocjonalnych, które z czasem przeradzają się w lęk. Lęk jest uczuciem bardzo przykrym, powodującym niepokój, bezradność i zagrożenie. Dziecko wówczas bardzo często, chcąc ponownie uzyskać zachowania matki, dające mu poczucie bezpieczeństwa, ucieka się do choroby. W takich sytuacjach mama staje się znowu osobą czułą, obdarza go opieką i okazuje zainteresowanie. Zdarza się jednak czasami, w sytuacjach utraty poczucia bezpieczeństwa, że zachowanie malca w stosunku do matki staje się agresywne. [4]

Najczęściej dziecko może utracić poczucie bezpieczeństwa w dwóch przypadkach:

gdy istnieje fizyczny brak matki, np. wskutek śmierci, długiego wyjazdu, rozwodu;

gdy następuje symboliczny brak matki np. wskutek narodzin kolejnego dziecka lub z podjęciem przez matkę bardzo absorbującej pracy. [5]

Kiedy w rodzinie pojawia się nowe dziecko, któremu matka jest zmuszona poświęcać większość swojej uwagi, wówczas to pierwsze dziecko czuje się odrzucone i izolowane w rodzinie. Postać matki, która jest dla niego bardzo ważna, staje się nagle niewystarczająco bliska. Dziecko, chcąc otrzymać od niej chociaż odrobinę zainteresowania, zaczyna sprawiać kłopoty wychowawcze. Bowiem kiedy starsze dziecko jest grzeczne i ciche, zainteresowanie matki skupia się wyłącznie na młodszym, a kiedy zaczyna prezentować zachowania agresywne, to chociaż na krótki moment absorbuje matkę. Podobne zachowania przejawiają dzieci, których matki dużo pracują i mają dla nich zbyt mało czasu. Tak więc objawy i zachowania, jakie prezentują dzieci, mają na celu uniknięcie przeżywania lęku, wynikającego z uczuciowego oddalenia od matki. [6]

"Dzieci, których zachowanie rzuca się w oczy z powodu agresji, mają często wiele zalet i mocnych stron, na przykład: silną wolę, zdolność przeforsowywania swojego zdania, żywy temperament, oryginalność i wrażliwość. Jak barometr wyczuwają atmosferyczne zaburzenia w swoim otoczeniu i reagują na nie bardzo wrażliwie, jeżeli nie zostaną zaakceptowane takie, jakimi są i poważnie potraktowane. Wybuchy złości, ataki niszczenia wszystkiego wokół, jawny bunt oraz bójki mogą wtedy stanowić bezradne próby wyrażenia wewnętrznych problemów i nawiązania społecznych kontaktów. Nawet jeśli w ten sposób bardzo szkodzą sobie samym, dzieci te walczą podświadomie o to, by wreszcie zostały naprawdę dostrzeżone. Żądają znalezienia takich warunków życia, w których będą mogły się rozwijać". [7]

Właśnie w przypadku takich dzieci duże efekty mogą przynieść zajęcia z biblioterapii połączone z arteterapią czy też terapią zabawą. Zajęcia z całą pewnością sprawią, że dzieci te okażą się interesującymi, kochanymi, sympatycznymi i pomysłowymi małymi istotami. Czasami podobne skutki może przynieść także codzienne wieczorne czytanie dziecku przez matkę bajek na dobranoc, połączone z odrobiną czułości i zainteresowania jego sprawami. Dlaczego więc biblioterapia może tak bardzo pomóc małym dzieciom?

Przedmiotem biblioterapii jest przede wszystkim badanie zależności między człowiekiem chorym, niepełnosprawnym oraz o zaburzonym zachowaniu a dziełem literackim. Działalność ta posiada nie tylko znaczenie terapeutyczne, ale ma także właściwości, które sprzyjają rozwojowi ludzkiej osobowości. [8]

Termin biblioterapia posiada nieskończenie wiele definicji. Przytoczę tutaj tylko niektóre z nich np. "J.J. Leedy w Poety Therapy pisze: biblioterapia jest procesem przyswajania wartości psychologicznych, socjologicznych i estetycznych za pomocą lektur. Biblioterapię należy traktować jako proces dynamicznego współdziałania osobowości czytelnika z dziełem literackim, jako psychologiczny środek do osiągnięcia dojrzałości i przystosowania psychicznego." [9]

Z kolei S. Coomaraswamy zauważa, że " Literatura może mieć głębokie zastosowanie do uwrażliwiania pacjentów na ludzkie sytuacje, do głębszego ich zrozumienia i wzbogacania kontaktów między ludźmi". [10]

R. J. Rubin uważa, że biblioterapia "to program aktywności oparty na interaktywnych procesach zastosowania drukowanych i nie drukowanych materiałów, zarówno wyobrażeniowych jak i informacyjnych, ułatwiających przy pomocy bibliotekarza lub innego profesjonalisty osiąganie wglądu w normalny rozwój lub dokonywania zmian w emocjonalnie zaburzonym zachowaniu." [11]

Biblioterapia już od wielu lat znajduje swoje zastosowanie w psychoterapii, coraz częściej stosuje się ją w leczeniu dzieci. Jej cele i zadania są bardzo zbliżone do założeń terapii pedagogicznej. Techniki stosowane w tych dwóch dyscyplinach niejednokrotnie wzajemnie się uzupełniają. Dlatego też krąg osób zainteresowanych tą formą wspomagania leczenia wciąż się powiększa. Do pielęgniarek, terapeutów zajęciowych i bibliotekarzy bibliotek szpitalnych dołączają również bibliotekarze szkolni, nauczyciele i rodzice. Ze względu na sytuacje, w których wykorzystuje się biblioterapię, wprowadzono jej podział. Franciszek Czajkowski wyróżnił: typową obsługę biblioteczną chorych, biblioterapię właściwą i terapię zajęciową. [12]

Jednak najczęściej stosuje się podział R. J. Rubin, która podzieliła biblioterapię na :

instytucjonalną, skierowaną do indywidualnego pacjenta, zapewniającą pacjentowi odpowiednią literaturę, prowadzoną najczęściej przez lekarzy;

kliniczną, polegającą na terapii osób z problemami emocjonalnymi lub behawioralnymi, prowadzoną przez lekarzy wspólnie z bibliotekarzami;

wychowawczą, stosującą książki dla potrzeb osób zdrowych w sensie medycznym, ale mających istotne dla nich problemy psychologiczne. [13]

Biblioterapię wychowawczą można podzielić z kolei na reminiscencyjną (odwołuje się do wspomnień uczestników) i behawioralną (jest nastawiona na zmianę zachowań). [14]

W dalszej części artykułu zostaną omówione pewne aspekty biblioterapii wychowawczej, a w szczególności behawioralnej. Jak już wcześniej wspomniano, biblioterapia wychowawcza jest stosowana przede wszystkim w celu korygowania postaw, kompensacji i samorealizacji. Jej uczestnikami są zazwyczaj uczniowie, studenci, ludzie niedostosowani społecznie, a także inne osoby zdrowe w sensie medycznym. Dla nas podstawą do dalszych rozważań będą problemy emocjonalne małych dzieci. Aby terapia była efektywna, biblioterapeuta powinien pomóc dziecku odnaleźć się Aby terapia była efektywna, biblioterapeuta powinien pomóc dziecku odnaleźć się w nowej, trudnej dla niego sytuacji i poinformować go o problemie, z jakim temu małemu człowiekowi przyszło się stykać. Właściwa informacja pozwoli zapobiec nadmiernym lękom i szybciej zaakceptować dane okoliczności. Następnym, bardzo ważnym krokiem terapeuty jest uaktywnienie pacjenta i sprawienie, aby ta osoba dobrowolnie i swobodnie zaczęła uczestniczyć w zajęciach. Po stworzeniu odpowiedniej atmosfery terapeutycznej, biblioterapeuta dostarcza "choremu", będącemu w trudnej sytuacji emocjonalnej, odpowiednio dobranych lektur i przy ich pomocy przeprowadza zajęcia, które stymulują pozytywne zmiany w zachowaniu i postępowaniu uczestników terapii oraz zmianę stosunku do samych siebie i do środowiska, w którym żyją. [15]

Wszystkie sposoby prowadzenia zajęć biblioterapeutycznych mają pewne stałe elementy. Dla biblioterapeuty jest to przede wszystkim dobranie odpowiedniej lektury i takie pokierowanie przebiegiem zajęć, aby przyniosły one oczekiwane efekty. [16]

Natomiast w przypadku osoby uczestniczącej w tych zajęciach, sytuacja jest bardziej skomplikowana. Po przeczytaniu, wysłuchaniu czy też oglądnięciu przygotowanych środków terapeutycznych, pacjent identyfikuje się z bohaterem literackim lub z daną sytuacją występującą w dziele literackim. Przeżywa razem z bohaterem przygody, dzięki którym uaktywnia się i doznaje emocjonalnego wyciszenia. W wyniku tego uczestnik terapii doświadcza stanu psychicznego zwanego katharsis, który charakteryzuje się odczuciem ulgi, odreagowaniem psychicznych napięć i blokad. Po doznaniu takich emocji człowiek musi dokonać wglądu w siebie samego. Zazwyczaj pomocny jest mu w tym terapeuta, który pomaga przepracować ważne problemy, jakie dręczą pacjenta. To w konsekwencji doprowadza do ewaluacji, dzięki której uczestnik terapii uświadamia sobie, co zmieniło się dla niego w trakcie procesu terapeutycznego i jakie przyniosło efekty. Spróbujmy prześledzić proces biblioterapeutyczny dziecka z zaburzeniami życia uczuciowego. Po zasięgnięciu opinii od rodziców i nauczycieli na temat zachowania się dziecka, jak również po rozmowie z samym zainteresowanym, biblioterapeuta ustala diagnozę, która w tym przypadku będzie brzmiała: "Dziecko jest postrzegane w grupie jako konfliktowe, nie potrafiące rozwiązywać trudnych sytuacji. Ma zaburzoną hierarchię wartości i niewłaściwą ocenę sytuacji. Czuje się zagrożone i niedoceniane. Agresywnym zachowaniem wobec grupy pragnie zwrócić na siebie uwagę" . [17]

Następnym krokiem będzie dobranie odpowiedniej literatury, czyli książek i artykułów dotyczących niewłaściwych postaw wobec siebie i innych osób oraz literatury popularnonaukowej na temat samopoznania, stosunku do siebie i zachowań asertywnych. Irena Borecka zaleca w tym przypadku m.in. następujące pozycje:

I. Jurgielewiczowa "Ten obcy"

K. Boglar "Supergigant z motylem"

A. Dodzik: "Pokochać siebie"

P. Fijewski "Jak rozwinąć skrzydła"

M. Król - Fijewska "Stanowczo, łagodnie, bez lęku" [18]

W pierwszym etapie postępowania terapeutycznego zwykle dzieci czytają lub słuchają teksty terapeutyczne. Ma to na celu unaocznienie przyczyn niewłaściwego zachowania, jego skutków, możliwości łagodzenia negatywnych stanów emocjonalnych i sprawienie, aby młody czytelnik zaczął identyfikować się z bohaterem i w ten sposób nabrał dystansu do swoich własnych problemów. W wyniku tej identyfikacji malec zaczyna dużo myśleć na temat swoich kłopotów, a pojawiające się refleksje pozwalają mu przeżyć katharsis.

W drugim etapie terapii, kiedy dziecko przejdzie już katharsis, powinna pojawić się myśl, że ono również jest w stanie poradzić sobie z przeciwnościami losu, tak jak zrobił to bohater literacki. Ten fakt ułatwi uzyskanie wglądu w głąb siebie, który pozwoli na zmianę postępowania. W trzecim etapie następuje zwykle ewaluacja i zmiana zachowania. [19]

W ostatnich czasach powstało wiele bajek terapeutycznych, tworzonych przez terapeutów. Mają one na celu pomagać dzieciom w przezwyciężaniu różnych trudności i lęków. Mają przynieść ulgę w traumatycznych dla dziecka sytuacjach np. gdy malec przebywa w szpitalu, idzie do przedszkola, czy gdy rodzice się rozwodzą. Bardzo dużo takich utworów wydały m.in. M. Molicka, D. Brett. Bajki te mają za zadanie uczyć dzieci radzić sobie z trudnymi dla nich sytuacjami, są wzorowane na baśniach. Dla terapeutów są to teksty o dużej wartości, ale czy małe dzieci odbierają je w taki sam sposób? Odpowiedzią na to pytanie mogą być doświadczenia mojego dziecka, któremu wiele razu próbowałam czytać te teksty. Okazało się, że dziecko już po kilku pierwszych zdaniach zupełnie traciło zainteresowanie i nie słuchało. Całkowicie odwrotna sytuacja miała miejsce gdy mała słuchała baśni. Od razu dało się zauważyć, że były one dla niej bardzo interesujące i musiałam je czytać po kilka razy. Córka szczególnie upodobała sobie dwie baśnie: "Kopciuszka" i "Jasia i Małgosię". W czym tkwi tajemnica popularności baśni? Czy to ta magia i cudowność, o której tyle pisał Bruno Bettelheim? Z innej strony - jeżeli dziecko prosi nagminnie o jedną tylko baśń, jest to sygnał, że problem w niej zawarty dotyka go szczególnie i pomaga w jego rozwiązaniu. [20]

Może więc baśń jest środkiem diagnostycznym i terapeutycznym dla dziecka, któremu, ze względu na uciążliwą pracę, matka poświęca coraz mniej czasu...

Wszystkie dzieci chętnie czytają baśnie. To przygody baśniowych bohaterów czynią te opowieści interesującymi. Dziecko utożsamia się z bohaterem i wraz z nim przechodzi jego próby, cierpienia oraz triumfy. Baśnie dają małym czytelnikom nie tylko to, co możliwe, ale również to, czego pragną dzieci. [21]

Utwory te, dzięki ogromnym walorom kształcącym, estetycznym i wychowawczym, zaspakajają podstawowe potrzeby rozwijającej się osobowości dziecka, wzbogacają jego wiedzę, rozwijają uwagę, wyobraźnię oraz pamięć, uszlachetniają uczucia, a także kształcą charakter. [22]

Co powoduje taką popularność baśni i co sprawia, że są tak często czytane (nie tylko przez dzieci), że mają one tak ogromną wartość terapeutyczną? Najpełniejszą odpowiedzią na te pytania będą słowa pewnej nauczycielki szkoły specjalnej, która uważa, że "utwory baśniowe ukazują ludzkie marzenia o szczęściu, radości, ukazując jednocześnie troski, cierpienia, pragnienia wolności, miłości i szacunku do każdej istoty: człowieka, zwierzęcia, rośliny, a nawet przedmiotów martwych. Zmuszają zarówno dzieci jak i dorosłych do zastanowienia się nad ich losem, wywołują poczucie solidarności ludzi, zwierząt, roślin i martwej natury, uczą szanować i chronić wszelkie życie. Baśnie w bardzo prosty sposób ukazują, że źródło zła tkwi w samym człowieku, ale potrafi on je pokonać, uporać się z pokusami, jakie niesie ze sobą postęp, chęć posiadania. Baśnie uczą, że właśnie poprzez pokonywanie własnych słabości stajemy się dobrzy" . [23]

Bruno Bettelheim w swojej książce "Cudowne i pożyteczne" omawia użyteczność baśni. Według niego baśnie służą nie tylko rozrywce, ale przede wszystkim celom poznawczym. Pozwala ona dziecku poznać samego siebie, a także kształtuje jego osobowość i uczy podstawowych prawd moralnych. Dzieje się to w sposób ukryty, metaforyczny, a jednocześnie bardzo zrozumiały dla dziecka. Bettelheim uważa, że baśnie "podają przykłady zarówno chwilowego, jak i trwałego wyjścia z opresji wewnętrznych [...], [24] nie bagatelizując niezwykle poważnych zmagań wewnętrznych towarzyszących wzrastaniu" .

Według Bettelheima postaci baśniowe są albo dobre, albo złe, pomocne lub wrogie, pracowite lub leniwe, mądre lub głupie. Krańcowość ta pomaga dziecku w identyfikacji z bohaterami dobrymi, a nie złymi. [25]

W książce Bettelheima omówionych jest wiele baśni. Wyjaśniono ich wartość i znaczenie. Baśń o "Jasiu i Małgosi" jest utworem, który za pomocą języka symboli, porusza problem lęku dziecka przed opuszczeniem przez matkę. Jaś i Małgosia, którzy uważali, że matka jest dla nich źródłem wszelkiego dobra, miłości, bezpieczeństwa i pokarmu, doznali ogromnego zawodu, kiedy zauważyli, że matka nie chce już zaspokajać wszystkich ich potrzeb, tak jak w najwcześniejszym okresie ich życia. Dlatego kiedy podsłuchali rozmowę rodziców na temat porzucenia ich w lesie, całą winą za tę sytuację obarczyli właśnie matkę - osobę, ze strony której najbardziej obawiali się porzucenia. [26]

Postać matki ma w utworze ogromne znaczenie, natomiast ojciec jest postacią słabo zarysowaną, nie mającą większego wpływu na przebieg wydarzeń. Baśń obfituje w ogromną ilość symboli. Należy do nich m.in. dom, zarówno ubogi dom rodziców, jak i domek z piekarnika w lesie, które w rzeczywistości są jednym i tym samym miejscem. Dom czarownicy, pełen obfitości symbolizuje zaspokojenie potrzeb i oczekiwań dzieci, natomiast dom rodzinny kojarzy im się z rozczarowaniem i uczuciem odrzucenia. [27]

Innym symbolem jest sama postać matki, która raz objawia się jako osoba czuła i troskliwa, innym razem jako zła i okrutna macocha. Matkę symbolizuje również czarownica. Na początku jest miłą i troskliwą staruszką, która przygarnia dzieci, karmi je i kładzie spać, a zaraz po tym zamienia się w złą Babę Jagę. [28]

Matka dąży do tego, aby dzieci usamodzielniły się, jednak dzieci tego nie zauważają, czują się odrzucone i niekochane, a w ich oczach matka staje się okrutną macochą czy też złą czarownicą. Dopiero kiedy dzieci stają w obliczu niebezpieczeństwa, grożącego im ze strony czarownicy, same uświadamiają sobie, że muszą wreszcie wyjść ze "stadium oralnego" i zacząć działać samodzielnie. Działając wspólnie dzieci pokonują czarownicę i przezwyciężają lęk, który był przeszkodą w przekroczeniu pewnego etapu rozwojowego w ich życiu. Dzieci przekonują się również, że jeśli będą działać razem i pomagać sobie, to zawsze poradzą sobie z każdą sytuacją. I to bez pomocy osób dorosłych. [29]

Bruno Bettelheim tak scharakteryzował znaczenie tej baśni: "Jaś i Małgosia dodaje dziecku śmiałości [...] w samodzielnym zgłębianiu wytworów własnej lękowej wyobraźni, ponieważ dzięki tej opowieści nabiera ono przeświadczenia, że może dać sobie radę nie tylko z realnymi niebezpieczeństwami, o jakich mówią mu rodzice, lecz nawet z zagrożeniami, które z lęku wyobraża sobie w tak bardzo wyolbrzymionej formie." [30]

Baśnie są utworami ponadczasowymi, od wielu lat czytanymi i opowiadanymi zarówno przez dorosłych jak i przez dzieci, a młody czytelnik, który dzięki swej olbrzymiej wyobraźni boryka się nieustannie z różnymi emocjami i wewnętrznymi niepokojami, zawsze będzie korzystać z ich terapeutycznych funkcji.





--------------------------------------------------------------------------------


[1] H. Olechnowicz: Jaskiniowcy zagubieni w XXI wieku. Praca terapeutyczna z małymi dziećmi. Warszawa 1999, s. 5
[2] Tamże, s. 6-7
[3] A. Kozłowska: Jak pomagać dziecku z zaburzeniami życia uczuciowego. Warszawa 1996, s. 15-16
[4] Tamże
[5] Tamże, s. 17-20
[6] A. Kozłowska: Jak pomagać dziecku z zaburzeniami życia uczuciowego. Warszawa 1996, s. 24
[7] E. Meyer - Glitza: Kiedy pani złość przychodzi z wizytą. Terapeutyczne opowiadania dla impulsywnych dzieci. Kielce 2001, s. 7-8
[8] I. Borecka: Elementy biblioterapii w domach dziecka."Problemy Opiekuńczo - Wychowawcze" 1995 nr 9 s. 25
[9] cyt. za I. Borecka: Elementy biblioterapii w domach dziecka. "Problemy Opiekuńczo - Wychowawcze" 1995 nr 9 s. 25
[10] Tamże
[11] R.J. Rubin: Bibliotherapy Sourcebook. Londyn 1978; cyt. za I. Borecka: Biblioterapia. Teoria i praktyka. Poradnik. Warszawa 2001, s. 14
[12] I. Borecka: Biblioterapia. Teoria i praktyka. Poradnik. Warszawa 2001, s. 14-15
[13] I. Borecka: Biblioterapia. Teoria i praktyka. Poradnik. Warszawa 2001, s. 15-16
[14] Tamże, s. 16
[15] I. Borecka: Biblioterapia. Teoria i praktyka. Poradnik. s. 18
[16] I. Borecka: Biblioterapia. Teoria i praktyka. Poradnik. s. 42-43
[17] I. Borecka: Biblioterapia formą terapii pedagogicznej. Skrypt dla studentów pedagogiki. Wałbrzych 2001, s. 57
[18] I. Borecka: Biblioterapia formą terapii pedagogicznej. Skrypt dla studentów pedagogiki. Wałbrzych 2001, s. 57
[19]Tamże, s. 58
[20] T. Taras: Dlaczego baśń? "Wychowanie w Przedszkolu" 2001 nr 2 s. 94
[21] T. Parczewska: Baśń w edukacji wczesnoszkolnej. "Życie Szkoły" 1996 nr 1 s. 49
[22] K. Rybczyńska: W kilku słowach o baśni. "Wychowawca" 2004 nr 5 s. 18
[23] Tamże
[24] cyt. za P. Barker: Metafory w psychoterapii.. Teoria i praktyka. Część pierwsza. Gdańsk 1997, s. 24
[25] Tamże
[26] B. Bettelheim: Cudowne i pożyteczne. O znaczeniach i wartościach baśni. Cz. 2. Warszawa 1985, s. 7
[27] E. Fedorowicz: Baśń jako źródło wiedzy o naturze ludzkiej. "Zeszyty Naukowe WSHE w Łodzi" 2002 nr 3 s. 102
[28] B. Bettelheim: Cudowne i pożyteczne. O znaczeniach i wartościach baśni. Cz. 2. Warszawa 1985, s.13-14
[29] Tamże, s.17
[30] B. Bettelheim: Cudowne i pożyteczne. O znaczeniach i wartościach baśni. Cz. 2. Warszawa 1985, s. 18

Literatura:

Barker Philip: Metafory w psychoterapii. Teoria i praktyka. Część pierwsza. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne 1997. ISBN 83-85416-58-7
Bettelheim Bruno: Cudowne i pożyteczne. O znaczeniach i wartościach baśni. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy 1985. ISBN 83-06-01118-X
Borecka Irena: Biblioterapia. Teoria i praktyka. Poradnik. Warszawa: Wydaw. SBP 2001.ISBN 83-87629-61-8
Borecka Irena: Biblioterapia formą terapii pedagogicznej. Skrypt dla studentów pedagogiki. Wałbrzych: Wydaw. Państwowej Wyższej Szkoły Zawodowej w Wałbrzychu 2001. ISBN 83-88425-35-8
Borecka Irena: Elementy biblioterapii w domach dziecka. "Problemy Opiekuńczo - Wychowawcze" 1995 nr 9 s. 25-27
Fedorowicz Ewa: Baśń jako źródło wiedzy o naturze ludzkiej. "Zeszyty WSHE w Łodzi" 2002 nr 3 s. 97-106
Kozłowska Anna: Jak pomagać dziecku z zaburzeniami życia uczuciowego. Warszawa: Wydaw. Akademickie "Żak" 1996. ISBN 83-96770-24-4
Meyer - Glitza Erika: Kiedy pani złość przychodzi z wizytą. Terapeutyczne opowiadania dla impulsywnych dzieci. Kielce: Wydaw. "Jedność" 2001. ISBN 83-7224-316-6
Olechnowicz Hanna: Jaskiniowcy zagubieni w XXI wieku. Praca terapeutyczna z małymi dziećmi. Warszawa : Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne 1999. ISBN 83-02-07208-7
Parczewska Teresa: Baśń w edukacji wczesnoszkolnej. "Życie Szkoły" 1996 nr 1 s. 49-51
Rybczyńska Katarzyna: W kilku słowach o baśni. "Wychowawca" 2004 nr 5 s. 18
Tartas Teresa: Dlaczego baśń? "Wychowanie w Przedszkolu" 2001 nr 2 s. 94-96"

http://www.bib.edu.pl/biblioterapia_gdansk.html
"Wszyscy wiedzą, że czegoś nie da się zrobić, aż znajduje się taki jeden, który nie wie, że się nie da, i on to robi." /Albert Einstein/

małgosia

Awatar użytkownika

Wsparcie

Posty: 687


Rejestracja:
27-05-2005 16:12

Post 30-04-2006 08:53

[url=http://www.eduforum.pl/modules/Publikacje/files/[050518]_Hanna_Za_ucka_-_BIBLIOTERAPIA_W_BIBLIOTEC.doc] tu o biblioterapii[/url]

"BIBLIOTERAPIA W BIBLIOTECE


1. ISTOTA BIBLIOTERAPII


Biblioterapia polega na wykorzystaniu książek do pomocy ludziom w rozwiązywaniu ich problemów. Dokładniej definiując– jest to grupa technik służących nawiązywaniu interakcji pomiędzy osobą ułatwiającą kontakt, a osobą potrzebującą pomocy terapii, bazująca na wzajemnym dzieleniu się literaturą.
Pomysł uzdrawiania przy pomocy literatury wywodzi się z pierwszych bibliotek
w starożytnej Grecji. W Polsce obecna jest od lat 30-tych dwudziestego wieku. Początkowo znalazła zastosowanie w placówkach medycznych, gdzie biblioterapię prowadzili lekarze, psycholodzy kliniczni, terapeuci lub bibliotekarze szpitalni. Obecnie znajduje ona coraz częstsze zastosowanie w placówkach oświatowych (przedszkola, szkoły, domy dziecka, świetlice terapeutyczne) i placówkach penitencjarnych.
Zainteresowanie biblioterapią w ostatnich latach wyraźnie wzrasta. Przyczyn tego zjawiska należy upatrywać w występowaniu problemów społeczno-rodzinnych, takich jak wzrost liczby rozwodów, alienacja młodych ludzi, nadmierna presja grup rówieśniczych, problemy alkoholowe, narkomania, nadużycia seksualne, przemoc w rodzinie, bezdomność.


2. CELE BIBLIOTERAPII


Biblioterapia służy do wspomagania procesu leczenia poprzez uaktywnienie pacjenta we wspólnym działaniu psychokorelacyjnym. Jest to program aktywności oparty na interaktywnych procesach zastosowania drukowanych i nie drukowanych materiałów, zarówno wyobrażeniowych, jak i informacyjnych
ułatwiających przy pomocy terapeuty( bibliotekarza, pedagoga lub innego profesjonalisty) osiąganie wglądu lub dokonywanie zmian w zaburzonym zachowaniu .
Terapeuta może próbować rozwiązywać istniejące problemy emocjonalne przez dostarczanie podobnych doświadczeń zastępczych. Literatura może być zastosowana w celu zapobiegania wystąpieniu określonych problemów lub w celu złagodzenia tych, z którymi pacjent poradzić sobie sam nie może. Biblioterapia może przeciwdziałać emocjom wywierającym niekorzystny wpływ na samopoczucie, stan zdrowia, kontakty społeczne z otoczeniem. Powinna więc być w coraz szerszym stopniu wykorzystywana do wspomagania procesów terapeutycznych i dydaktyczno-wychowawczych.
Biblioterapię stosuje się w celu:
- poprawy obrazu własnej osoby,
- lepszego zrozumienia ludzkich zachowań i motywacji,
- zwiększenia szacunku wobec siebie,
- rozbudzania szerszych zainteresowań wykraczających poza własną
osobę,
- ulżenia presji emocjonalnej lub intelektualnej,
- pokazania, ze nie jest się pierwszą ani jedyną osobą, która zetknęła się z
danym problemem,
- wskazania, że istnieje więcej niż jedno rozwiązanie problemu,
- przedyskutowania danego problemu w swobodniejszy sposób,
- ułożenia indywidualnego planu działań prowadzących do rozwiązania
problemu.


3. RODZAJE BIBLIOTERAPII


Wyróżniamy biblioterapię indywidualną i grupową. Terapia indywidualna wymaga poświęcenia czasu na spotkania „w cztery oczy”. Niektórzy ludzie w takiej sytuacji czują się swobodniej i chętniej dzielą się swoimi odczuciami.
Podejście grupowe pozwala członkom grupy na dzielenie się doświadczeniami i pozbywanie się lęków. Wytwarza uczucie przynależności i daje poczucie bezpieczeństwa osobom, które mogą czuć się nieswojo w sytuacji, gdy zwrócona jest na nich cała uwaga osoby, w której towarzystwie się znajdują, tak jak to ma miejsce w terapii indywidualnej. Praca w grupie może stwarzać inną perspektywę problemu, pozwala spojrzeć nań z różnych punktów widzenia, a także zrozumieć problemy innych. Grupy mogą stanowić silne wzmocnienie, gdy chodzi o rozwiązanie problemów emocjonalnych.


4. PROCES BIBLIOTERAPII

Postępowanie terapeutyczno-wychowawcze zmierza do:
1. zmiany zaburzonej hierarchii wartości,
2. podniesienia poziomu samooceny pacjenta poprzez stwarzanie sytuacji, w których odniesie sukcesy (głośne czytanie, opowiadanie o własnych przeżyciach, zainteresowaniach, ulubionych książkach),
3. dążenia do kompensacji (pozytywnej) - udostępnianie pozytywnych wzorców do naśladowania, utożsamianie się uczestnika biblioterapii z bohaterami literackimi.

Proces biblioterapii składa się z trzech zasadniczych etapów:
1) identyfikacja, podczas której osoba identyfikuje się z bohaterami czytanych utworów,
2) katharsis, gdy doznaje ulgi, odreagowuje napięcie psychiczne,
3) wgląd, kiedy to poprzez przepracowanie problemu uzyskuje nowe spojrzenie na dany problem.

W procesie biblioterapii należy zwrócić uwagę na następujące czynniki:

Dobór literatury - uzależniony jest zarówno od wieku pacjenta jak i jego predyspozycji czytelniczych i doświadczeń życiowych, oraz od nadrzędnego celu terapii. Głównie wybiera się literaturę silnie oddziałującą na uczucia i dostarczającą wzorców osobowych i prospołecznych. Mogą to być utwory beletrystyczne, popularnonaukowe oraz fragmenty autobiografii sławnych ludzi, ze szczególnym uwzględnieniem opisów zbliżonych do sytuacji uczestnika terapii.

Czytanie – może być indywidualne (dotyczy lektury utworu w całości lub tylko jego fragmentów) lub grupowe (lektorem jest terapeuta lub jeden z uczestników terapii).

Identyfikacja - z bohaterem lub sytuacją następuje wówczas, gdy podczas lektury lub w trakcie dyskusji uczestnik biblioterapii odkryje podobne u siebie cechy, spróbuje ocenić swoje zachowanie, wyciągnie wnioski do dalszego postępowania.


Przeżycia- związane z czytaniem mogą być pozytywne lub negatywne. Można poczuć się dowartościowanym, ale mogą też ujawnić się tłumione emocje wyrażane agresywnym zachowaniem się, ostrym komentarzem, poczuciem winy.




Katharsis - w zależności od emocji osoba może odczuć ulgę pod wpływem powstałego u niego przekonania „nie jestem najgorszy”, „nie jestem taki zły”, „ja także tak potrafię”, ustąpić może także silne napięcie emocjonalne towarzyszące mu dotychczas, a rozładowane pod wpływem lektury i gestów jej towarzyszących(zaciskanie pięści, płacz, a nawet wykrzykiwanie epitetów).

Wgląd- podczas czytania pacjent ma możność zastanowienia się nad sobą. Jeżeli sam nie ma pewności co do odczuć towarzyszących lekturze, dyskusja pod kierunkiem terapeuty mu w tym pomoże. Wspólnie z nim lub całą grupą będzie mógł analizować swoje postępowanie i dokonać ponownego wartościowania.

Zmiana w postawach lub zachowaniu - może wystąpić na skutek dokonanego wglądu. Charakterystyczne będzie obniżenie napięcia, zmniejszenie agresji, uaktywnianie się w dotychczas nie budzących zainteresowania sferach działalności intelektualnej lub fizycznej, kontrolowanie własnych reakcji emocjonalnych, zachowanie większego dystansu do swojej osoby lub akceptowanie samego siebie z lekkim przymrużeniem oka.


5. ZASADY W STOSOWANIU BIBLIOTERAPII


Ważne jest, aby prowadzący zajęcia biblioterapeutyczne przestrzegał następujących zasad:
- właściwy dobór książek (duża wartość literacka, bogaty język, ciekawi
bohaterowie),
- znajomość potrzeb pacjentów oraz polecanych mu materiałów
terapeutycznych,
- stosowanie zachęty i sugestii (a nie nakazów),
- połączenie czytania z dyskusją i poradnictwem,
- motywowanie osoby czy grupy osób do aktywności,
- zapewnienie odpowiedniej ilości czasu na przeczytanie materiałów,
przemyślenie ich oraz na dyskusję i stawianie pytań, naprowadzających na tok
myślenia, który pozwoli uczestnikom seansu zrozumieć sytuacje i motywy
postępowania bohaterów tekstu literackiego i odnieść je do własnej sytuacji
życiowej,
- konieczność przeprowadzenia analizy i syntezy tekstu oraz dokonania
interpretacji i wniosków,
- równoprawność opinii biblioterapeuty i uczestników terapii.



6. ROLA BIBLIOTERAPEUTY


Aby stać się prawdziwym biblioterapeutą nie wystarczy ukończyć studiów bibliotekoznawczych z tą specjalnością, czy być psychologiem- potrzeba na to wiele godzin praktyki. Ten, kto chce być terapeutą wykorzystującym techniki biblioterapeutyczne, musi się bez przerwy kształcić, rozszerzać swoją wiedzę literaturoznawczą, psychologiczną i pedagogiczną, a przede wszystkim musi wymieniać się doświadczeniami oraz korzystać z doświadczeń innych.
Biblioterapeuta pomaga uczestnikom seansu w zrozumieniu siebie i otaczającego świata. Efektywność oddziaływań terapeutycznych i wychowawczych zależy od autentyczności wychowawcy, jego postawy pełnej akceptacji i bezwarunkowego pozytywnego nastawienia do uczestników terapii. Powinien on dążyć do wrażliwego, precyzyjnego, empatycznego zrozumienia ich problemów i odczuć.
Biblioterapeuta musi posiadać odpowiednie osobiste kwalifikacje do prowadzenia terapii. Ci, którzy są nią zainteresowani, powinni posiadać stabilną osobowość i zamiłowanie do pracy z innymi, a także zdolności empatyczne, moralizatorskie i przywódcze. Prowadzący dyskusję musi posiadać wiedzę na temat przedstawianego problemu.


7. PRZYSZŁOŚĆ BIBLIOTERAPII W OŚWIACIE

Polska oświata zmaga się z wieloma problemami, takimi jak: przemoc, nadużywanie alkoholu i narkomania wśród młodzieży, brak prawidłowych postaw moralno-społecznych.
Niezbędne staje się zatem szukanie dróg rozwiązań tych problemów na drodze stosowania niekonwencjonalnych, innowacyjnych metod i technik. Jedną z nich może być biblioterapia.
Powinna być ona stosowana jak najczęściej w szkołach masowych, pomagając w procesie rozwoju dzieci i młodzieży. Przyczyni się ona do integracji osób niepełnosprawnych, nie przystosowanych społecznie oraz grup mniejszościowych oraz pomoże dzieciom z zaburzeniami w zachowaniu.
Aby można było to jak najszybciej zrealizować, konieczne jest niezwłoczne doskonalenie w tej dziedzinie bibliotekarzy i pedagogów szkolnych.
Ci dwaj specjaliści mogą dzięki biblioterapii wiele dobrego zdziałać w szkole.
Mogą nie tylko przyczynić się do złagodzenia napięć, zachowań agresywnych, ale i wskazać drogi indywidualnych poszukiwań uczniów, pomóc im zaspokoić potrzebę kontaktu z drugim człowiekiem, a także z odpowiednią do określonego nastroju czy sytuacji literaturą.
Projekty dotyczące stosowania biblioterapii w szkole powinny być zrealizowane już w najbliższej przyszłości w pracowniach terapeutycznych przy większości szkół polskich. "
"Wszyscy wiedzą, że czegoś nie da się zrobić, aż znajduje się taki jeden, który nie wie, że się nie da, i on to robi." /Albert Einstein/

małgosia

Awatar użytkownika

Wsparcie

Posty: 687


Rejestracja:
27-05-2005 16:12

Post 30-04-2006 08:54

[url=http://www.eduforum.pl/modules/Publikacje/files/[040906]_Ma_gorzata_Duda_-_Bajkoterapia.doc]bajkoterapia[/url]

"BAJKOTERAPIA.



Żyjemy w świecie, gdzie wymagania, oczekiwania nie tylko wobec dorosłych, ale i dzieci szybko zmieniają się, a rodzina coraz częściej nie daje poczucia bezpieczeństwa, w rezultacie dziecko jest osamotnione i bezradne. Dziecko w toku swego rozwoju musi rozwiązywać trudne sytuacje, Sytuacje te to np. sytuacje zagrożenia, przeciążenia, bólu, deprywacji czy frustracji.. Dziecku bardzo często trudno jest mówić o własnych problemach. Nie potrafi zwerbalizować swych lęków i niepokojów, a często nawet ich rozpoznać. Może też obawiać się, że jeśli je wyrazi słowami, one się nasilą. Lęki okresu dzieciństwa są czymś naturalnym i na ogół przemijającym, dziecko po prostu z nich wyrasta. Dla każdej grupy wiekowej charakterystyczne są określone lęki. Noworodki lękają się utraty fizycznego wsparcia, przerażają je nagłe, głośne dźwięki. Dwulatek często okazuje lęk na widok wypuszczanej wody z wanny. U dziecka w wieku trzech lat lęki koncentrują się na postaciach z wyobraźni, takich jak duchy, czarownice. U czterolatka nasila się lęk przed ciemnością. Wszystkie te lęki są „normalne”, jako że charakterystyczne dla ogromnej większości dzieci i znikają w miarę dorastania.. Każdy z nas czegoś się boi, ale dziecko ma o wiele więcej powodów by bać się. Jest małe niesamodzielne, nie potrafi się obronić. Większości tych obaw możemy zaradzić, ale są takie lęki, które będą dzieciom przeszkadzały latami normalnie funkcjonować-ograniczają możliwości życiowe czy też obniżają dobre samopoczucie i zaufanie do samej siebie warto postarać się temu zaradzić..
W redukowaniu lęków u dzieci stosuje się różnorodne techniki terapeutyczne. Jedną z nich, którą z powodzeniem mogą stosować nauczyciele bez szczególnego przygotowania- jest bajkoterapia czyli terapia oddziaływań na psychikę poprzez odpowiednio dobraną literaturę (w przypadku dzieci będą to bajki, baśnie czy też opowiadania terapeutyczne). Opowiadania zawsze były skutecznym sposobem komunikowania się z dziećmi. Bajki są tego najlepszym przykładem. Przekazywane od wieków z pokolenia na pokolenie mają swoje odpowiedniki w wielu różnorodnych kulturach. Bruno Bettelheim w swojej książce pt. „Cudowne i pożyteczne. O znaczeniach i wartościach baśni” wyjaśniał, że bajki odgrywają ogromną rolę w życiu dzieci- pomagają im radzić sobie z różnorodnymi niepokojami i konfliktami, które napotykają. Bajki zajmują się sprawami, które są dla dzieci ważne. „Kopciuszek” opowiada o rywalizacji między rodzeństwem, „Jaś i Małgosia” koncentruje się na lęku przed porzuceniem. „Tomcio Paluch” opowiada o odczuwanym przez dziecko przerażeniu, uczuciu bezradności i frustracji w świecie , w którym wszystko jest przytłaczająco duże i silne.
Wspieranie poprzez bajki terapeutyczne (psychoedukacyjne i psychoterapeutyczne) polega na wzbogacaniu wiedzy dziecka o sobie i świecie. Terapia poprzez bajki terapeutyczne ma na celu redukcję napięcia i odbudowanie obrazu siebie i świata. Treść bajek terapeutycznych koncentruje się wokół sytuacji emocjonalnie trudnych, które to zdarzają się w toku rozwoju dziecka. . Bajki psychoedukacyjne są dość krótkimi utworami. Wspieranie polega na dostarczeniu dziecku nowej wiedzy, dotyczącej głównie strategii poznawczych, mających ograniczyć negatywne skutki stresujących sytuacji. .



Bajki psychoedukacyjne oddziałują na procesy poznawcze poprzez:
&middot; oswajanie z sytuacją zagrożenia,
&middot; przedstawienie jej tak, że staje się dlań zrozumiała,
&middot; zapoznanie ze słownictwem dotyczącym emocji, wizualizację treści,
&middot; wyjaśnienie związków przyczynowo-skutkowych między zdarzeniem a doznawaniem emocji,
&middot; racjonalizowanie problemu,
&middot; pokazanie wzorów skutecznego działania, innego myślenia o sytuacji trudnej, innego odczuwania,
&middot; przedstawienie różnych trudności, zachęcanie do mówienia o problemach, poszukiwanie skutecznych rozwiązań,
&middot; pokazywanie wzorów pozytywnego myślenia, nastawionego na działanie.
Bajki te wspierają rozwój dziecka, wzbogacając jego wiedzę, przedstawiają inny sposób myślenia, odczuwania i działania. Użycie metafor i symboli pozwala na samodzielne ich odkrywanie i odnoszenie do własnych doświadczeń. Bajki te konkretyzują emocje, przypisując je określonym zdarzeniom, stymulują empatię, obrazują, jak ważne są właściwe relacje z innymi. W terapii mają za zadanie umożliwić zmianę orientacji poznawczej problemu, czyli zmodyfikować, skorygować sposób myślenia, odczuwania i tym samym działania. Bajki psychoterapeutyczne mają za zadanie dać inne wzory myślenia, odczuwania i działania, umożliwić kontrolę poznawczą (czyli wzbogacić zasoby tak jak wspomniane wyżej bajki psychoedukacyjne), również dać wsparcie emocjonalne i skompensować niezaspokojone potrzeby. Wspieranie emocjonalne w tych bajkach polega na:
&middot; daniu zrozumienia, że nie jestem sam, że inni też podobnie czują, myślą i zachowują się,
&middot; umożliwieniu wyżalenia się, ekspresji uczuć poprzez wizualizację tekstu, w ten sposób ponowne doświadczenie emocji; w rezultacie dokonuje się ich redukcja,
&middot; doraźnej zmianie samopoczucia poprzez pokazanie, że inni są w podobnej sytuacji (często gorszej).
Wspieranie emocjonalne pomaga odbudować pozytywną samoocenę poprzez doświadczenie, że inni podobnie postępują, obniżyć napięcie emocjonalne poprzez ekspresję emocjonalną, doraźnie poprawić samopoczucie. Bajki te wspierają dziecko w rozwoju, a także mogą służyć terapii, modyfikacji, korekcie obrazu siebie, świata i redukcji przykrego napięcia emocjonalnego. Bajka psychoterapeutyczna pomaga zbudować poczucie skuteczności lub odbudować je, bo daje wiedzę o rzeczywistości, o sytuacjach trudnych i obrazuje skuteczne sposoby radzenia sobie. Przygotowuje, oswajając z nimi, umożliwia ekspresję uczuć i zastępcze doświadczenie sukcesu. Jest sposobem na wzmacnianie dziecka poprzez budowanie jego zasobów osobistych, kompensując braki wpływa na kształtowanie poczucia własnej wartości. Niezaspokojona potrzeba bezpieczeństwa wyzwala często lęk przed ciemnością, pożarciem przez dzikie zwierzęta itp. W bajce kompensacja polega na zbudowaniu poczucia, że ktoś jest zawsze gotowy do pomocy, ktoś, kto czuwa i nie pozwoli zrobić krzywdy lub wyposaża dziecko w niezniszczalność, obdarza mocą itp. Bajki psychoedukacyjne głównie wspierają dziecko, a psychoterapeutyczne odnoszą się również do niezaspokojonych potrzeb i niskiej samooceny, próbując skompensować, zmodyfikować, skorygować czy odbudować obraz własnej osoby.
Opowiadania terapeutyczne są czymś na kształt baśni, z tym że ich scenerią pozostaje świat realny. Występują w nich wszystkie motywy związane z lękiem, rozpaczą, odrodzeniem i nadzieją, przedstawione zaś są w taki sposób, że mały słuchacz może natychmiast się z nimi utożsamiać.
Uogólniając, możemy stwierdzić, że bajkoterapia jest rodzajem biblioterapii, jej adresatem są małe dzieci (wiek przedszkolny i młodszoszkolny), a tworzywem oddziałującym - bajki terapeutyczne, a także inna literatura dziecięca, która realizuje cele wspierania lub terapii, tzn. pomaga w zmianie poznawczej postrzeganego problemu, umożliwia ekspresję uczuć, sprzyja odbudowaniu obrazu siebie, zastępczo zaspokaja potrzeby. Bajki terapeutyczne, podobnie jak i inna literatura, są niedyrektywną formą pomocy, są pomaganiem samemu sobie. Opowiadanie jest propozycją, którą dziecko przyjmie lub odrzuci.
Wiele dzieci ma poczucie winy lub wstydzi się swoich zmartwień. Trudno jest im otwarcie o tym rozmawiać. Często, jeśli zaczynamy rozmawiać z nimi bezpośrednio o ich kłopotach, zamykają się w sobie i wycofują. Słuchanie opowiadań i bajek natomiast jest zupełnie innym rodzajem komunikowania. Dziecko nie jest strofowane, oskarżane czy zmuszane do opowiadania o swoich problemach. .Po prostu przysłuchuje się historyjce . Swobodnie słucha, uczy się, łączy fakty, jednocześnie czując się bezpieczne. Oznacza to, że jest w stanie słuchać i myśleć o treściach, które w innych okolicznościach mogłyby być dla niego zbyt niepokojące. Na poziomie niższym niż świadomość dziecko przyswaja przekaz o nadziei, która istnieje mimo konieczności podejmowania walki i mimo niepowodzeń. W tym celu nie trzeba koniecznie wskazywać podobieństw pomiędzy „Kopciuszkiem” i nim. Wyjaśnianie i interpretowanie na poziomie świadomym może wręcz obedrzeć baśń z jej magii i pozbawić dziecko szansy dokonania własnych. świadomych porównań we właściwym dla niego tempie, co następuje zazwyczaj po wielokrotnym wysłuchaniu i przemyśleniu opowieści.
W pracy z dziećmi możemy wykorzystać bajki terapeutyczne, które pojawiły się na rynku w 2002 roku ich autorką jest Maria Molicka- psycholog od lat pracującym z dziećmi i młodzieżą,. Bajki te służą do zmniejszenia lęku przed
&middot; porzuceniem ("Misiulek w przedszkolu")
&middot; zagubieniem ("Zagubiony promyczek")
&middot; separacją od matki ("Zuzi-Buzi")
&middot; utratą kontroli nad własnym ciałem ("Wesoły Pufcio")
&middot; kompromitacją ("Lisek Łakomczuszek")
&middot; ciemnością ("Mrok i jego przyjaciele")
&middot; hospitalizacją ("Ufuś")
&middot; grupą szkolną ("Dziewczynka z obrazka")
&middot; śmiercią ("Lustro")
&middot; konfliktami w rodzinie ("Księżycowy domek")
Autorka podaje też schemat bajki terapeutycznej oraz omawia stałe jej elementy, aby czytelnik mógł sam układać takie bajki, gdy zaobserwuje u dziecka jakiś lęk.
Niedawno pojawiły się również specjalnie stworzone dla terapii opowiadania (adresowane głównie dla dzieci od 4. do 9. roku życia), których celem jest uspokojenie dziecka, wspieranie go, redukowanie jego lęków czy problemów emocjonalnych. Jak pisze autorka Doris Brett (znana psycholog australijska), są one jakby "książką kucharską" z przepisami nadającymi się do zastosowania w każdej sytuacji. Autorka również uczy jak tworzyć tego typu opowiadania.
Układajmy więc bajki i opowiadania terapeutyczne, twórzmy je samemu, aby uwolnić dziecko od problemu go nurtującego. Fabuła tych bajek jest różnorodna pod względem sytuacji wywołujących lęk. Uważajmy jednak, by tak stworzona bajka nie pouczała dzieci. Może stać się wówczas odrzucona, niepotrzebna, dlatego, że dziecko nie znalazło w niej elementów takich, które pomogły by mu zrozumieć własne emocje, działania, elementów przydatnych do dialogu z sobą samym. Pozwólmy im uczestniczyć w tworzeniu bajek terapeutycznych, po części będzie to dla nich uwolnienie się od określonego strach. Być może w przyszłości będą wybierały bajki potrzebne im właśnie w trudnych sytuacjach, uciekając się do nich, by uporać się z emocjami
A zatem w dzisiejszych jakże trudnych nie tylko dla nas dorosłych, ale również dla dzieci czasach musimy dopasowywać się do nowych trudnych zadań oraz odnajdywać skuteczne sposoby radzenia sobie z nimi. Jednym z tych sposobów jest terapia przez literaturę. W dobie komputerów i telewizji nie sposób dostrzec szansy, jaką jest kontakt z dzieckiem poprzez książkę, która buduje zaufanie, zrozumienie i poczucie bezpieczeństwa dziecka, uwrażliwia go na dobro i piękno, daje mu wsparcie, stymuluje rozwój oraz umożliwia poznanie rzeczy cudownych i własnych motywów działania.

Bibliografia:

.DORIS BRETT, Opowiadania dla Twojego dziecka , Wyd. Psychologiczne,
Gdańsk 1998.
STRELAU, J. (red.). Psychologia. Podręcznik akademicki. T. 3.
MOLICKA, M. Bajkoterapia. O lękach dzieci i nowej metodzie terapii. Media Rodzinne 2002. "

bajki terapeutyczne
"Wszyscy wiedzą, że czegoś nie da się zrobić, aż znajduje się taki jeden, który nie wie, że się nie da, i on to robi." /Albert Einstein/

małgosia

Awatar użytkownika

Wsparcie

Posty: 687


Rejestracja:
27-05-2005 16:12

Post 30-04-2006 08:56

[url=http://www.eduforum.pl/modules/Publikacje/files/[050511]_mgr_Beata_Musielak_-_Pedagogika_zabawy_-_chara.doc] pedagogika zabawy[/url]

"Klanza- pedagogika zabawy
„Co to jest "Klanza"? Otóż jest to Polskie Stowarzyszenie Pedagogów i Animatorów. Organizacja ta powstała w 1990 roku.. Pierwotnie nosiła ona nazwę Klub Animatorów Zabawy (stąd z pierwszych liter powstała KLANZA). Główna siedziba znajduje się w Lublinie, ale posiada ona także liczne struktury lokalne (w 1995 roku został utworzony Oddział Warszawski). Jej historia to pierwsze kursy prezentujące metody pedagogiki zabawy i animacji. Z każdym rokiem zakres proponowanych warsztatów i grono animatorów zwiększa się. W 2000 roku powstało Centrum Szkoleniowe Klanza - czyli niepubliczna placówka doskonalenia nauczycieli, która ma zasięg ogólnopolski. Stowarzyszenie posiada własne wydawnictwo Klanza. Do celów tej organizacji można zaliczyć podnoszenie wiedzy i umiejętności i kultury pedagogicznej, wspieranie i propagowanie inicjatyw pedagogicznych, propagowanie aktywizujących metod pracy z grupą, integracja, działań różnych środowisk i grup społecznych w celu propagowania kultury pedagogicznej oraz stworzenie systemu kształcenia liderów grup. Aby zrealizować wyżej wymienione cele Klanza zajmuje się organizacją imprez z wykorzystaniem metod pedagogiki zabawy, organizuje kursy, szkolenia, warsztaty, prowadzi studia podyplomowe, prowadzi działalność wydawniczą, a także zajmuje się produkcją środków służących do realizacji tych celów. Warto przy tej okazji wspomnieć, na czym polega pedagogika zabawy. Otóż jest to metodyczne poszukiwanie mające nam ułatwić proces uczenia się. W praktyce można to przełożyć na sytuację, w której uczestnik grupy może bez lęku rozwijać w niej swoje najlepsze cechy. Pedagogika zabawy powinna dostarczyć kierownikowi grupy rozmaite pomysły umożliwiające mu świadomą, kreatywną i pobudzającą do działań pracę z uczestnikami.
Pojęcie zabawa nasuwa nam bardzo przyjemne skojarzenia. Pedagogika zabawy wybiera z ich repertuaru tylko te, które spełniają określone kryteria a zwłaszcza:
– dobrowolność uczestnictwa, czyli zasada, że każda osoba podejmuje sama decyzję czy chce uczestniczyć w jakiś zajęciach, a kierujący grupą nie zajmuje się wydawaniem określonych poleceń, nakazów, zakazów, a jest on tylko animatorem i próbuje zachęcić do uczestnictwa w nich.
– uwzględniają wszystkie poziomy komunikowania - krótko mówiąc pedagog musi brać pod uwagę to, że poza zwykłymi formami przekazu należy dostrzegać także sprawy związane z emocjami, przeżytymi doświadczeniami, czy choćby rolą, jaką spełniamy w grupie.
– unikają rywalizacji i uznają pozytywne przeżycie za wartość. Bardzo ważna zasada, z której wynika, że dużą wagę przykłada się do tego, aby w trakcie pracy w grupie zdobywać pozytywne doświadczenia i emocje. Zabawa to forma, która pomaga nam uczyć się pewnych treści. Konkurencję i rywalizację uważa się za złą, a celem ich powinna być współpraca w grupie i pokazywanie dobrych stron uczestników.
Ta zasada jest mi zdecydowanie najbliższa, gdyż także uważam, że naszym celem powinna być praca oparta na zabawie, radości, etc... i myślę, że najzdrowszą motywacją jest nagradzanie.
Można wyodrębnić następujące rodzaje zabaw:
- zabawy ułatwiające wejście w grupę
- zabawy rozluźniające
- zabawy ułatwiające zrozumienie tematu
- gry dydaktyczne, czyli przedstawienie danych treści w formie zagadkowego problemu
- metody wymiany myśli, gry dyskusyjne
- metody ułatwiające przekaz informacji zwrotnej
- drama
- zabawy umożliwiające samoocenę
- zabawy integrujące grupę
Jak widać znajdujemy tu szereg różnych form, które można wykorzystać w gromadzie.
Myślę, że warto zainteresować się propozycjami Klanzy. Dla nas nauczycieli może być to duże źródło nowych pomysłów, nowego spojrzenia na metody wychowawcze. A różnych zajęć i gier Klanza proponuje naprawdę wiele.
Bibliografia:

Dr Zofia Zaorska -Pedagogika zabawy-metodyka pracy z grupą „Kropka" Nr 1/1982
J. Hizzingą, Homo ludenns. "Zabawa jako źródło kultury. Warszawa 1985.
A.Wimer, "Gry w szkole- materiały szkoleniowe dla animatorów".
R. Raichel, „Pedagogika zabawy".


PROPOZYCJE ZABAW W PRZEDSZKOLU Z WYKORZYSTANIEM PEDAGOGIKI ZABAWY KLANZA

WITAMY W KRAINIE KOLORU CZERWONEGO
Zaproszenie do zabawy z kolorem czerwonym poprzez zawieszenie plakatów w szatni na tydzień przed czerwoną zabawą. Rodzice poinformowani na zebraniach organizacyjnych we wrześniu przygotowują dzieciom ubrania w kolorze czerwonym.
Wystrój przedszkola

Dekoracje zawieszamy w salach i w szatniach wspólnie z dziećmi w dniu poprzedzającym imprezę. Każda sala udekorowana jest według pomysłu dzieci i nauczycielek. Wszyscy pracownicy przedszkola ubrani są na czerwono lub mają elementy stroju w tym kolorze. Zabawa od rana. Po przekroczeniu "czarodziejskiej czerwonej zasłony" dzieci zakładają czerwone czapeczki, układają sprzęt sportowy: piłki, laski, szarfy, kółka. Odbywają się zabawy ruchowe z wykorzystaniem wyżej wymienionego sprzętu z pedagogiki zabawy.
Śniadanie. W tym dniu wszystkie kanapki udekorowane są warzywami w kolorze czerwonym: pomidor, rzodkiewka, papryka. Dzieci degustują i poznają smak wszystkich proponowanych warzyw, korzystają z czerwonych serwetek. Witamy w czerwonej krainie:
Kiedyś tęcza zeszła z nieba pomalować świat.
I od tamtej właśnie pory poznajemy jej kolory.
Dzisiaj CZERWONY
Powitanie:
Niech pomacha każdy, kto jest dziewczynką, niech pomacha każdy, kto jest chłopcem. Niech podskoczy ten, kto ma czerwona bluzkę, niech dmuchnie ten, kto ma czerwoną czapkę.
Zaproszenie do "Krainy koloru czerwonego"
Zabawa przy muzyce "Le bastringlo"- (w) "Tańce" Klanza - spacer po sali, muzyka milknie wszyscy machają czerwonymi wstążkami.
Zabawa "Las jesienią" ze wstążkami - dzieci naśladują w swobodny sposób opowiadanie nauczycielki.
W krainie jabłek. Wyobraźcie sobie, że przenosimy się do krainy w bardzo dawne czasy. Było wtedy wielkie, okrągłe królestwo, składające się z kilku krain, jedną z nich była kraina czerwona gdzie wszystko było czerwone: domy, ulice, samochody ludzie i zwierzęta. W krainie czerwonej dzieci chodzą do czerwonych przedszkoli, bawią się czerwonymi klockami, lalkami, samochodami. Jedzą czerwone jabłka, piją czerwony sok malinowy i wiedzą, że najlepszym kolorem jest kolor czerwony.
Lepienie z masy mączno- solnej w kolorze czerwonym jabłek, ozdobienie liśćmi, mchem, patykami. Wspólne przeniesienie i ułożenie prac w przedszkolnej galerii plastycznej.
"Taniec baloników"- przy melodii "Carnevalito" (w) "Tańce" - Klanza. Własna inwencja twórcza dzieci.
Czerwone owoce i warzywa - rozpoznawanie i nazywanie. Zabawa polegająca na rozróżnianiu i nazywaniu owoców (jabłka, truskawki, poziomki), warzyw (papryka, pomidor, marchew, burak). Wykorzystanie rymowanek: "Czary mary, czary mary, tak bym czarowała, abym tutaj, abym tutaj sto owoców miała".
Zabawa z chustą Klanza - "Morze". Kołysanie chustą, tworzenie fal, pływanie w morzu.
Zabawy z piłką - dzieci w kole toczą do siebie piłkę, wymyślając przedmioty w kolorze czerwonym.
Wesołe baloniki - rysowanie pisakiem buzi na czerwonym baloniku.
Pożegnanie z czerwoną krainą. Taniec "wesołych baloników" w takt melodii "Sally gardens" - Klanza.
Lubimy tańczyć, lubimy śpiewać.
Lubimy słońce, lubimy deszcz.
Wiemy, że uśmiech
jest dobry na każde chwile złe.

Opracowała B.M
"
"Wszyscy wiedzą, że czegoś nie da się zrobić, aż znajduje się taki jeden, który nie wie, że się nie da, i on to robi." /Albert Einstein/

małgosia

Awatar użytkownika

Wsparcie

Posty: 687


Rejestracja:
27-05-2005 16:12

Post 01-05-2006 08:44

"Wszyscy wiedzą, że czegoś nie da się zrobić, aż znajduje się taki jeden, który nie wie, że się nie da, i on to robi." /Albert Einstein/

małgosia

Awatar użytkownika

Wsparcie

Posty: 687


Rejestracja:
27-05-2005 16:12

Post 03-05-2006 12:19

Pozycja dziecka nadpobudliwego psychoruchowo w zespole klasowym szkoły niepublicznej.

Bernard Sack
Dorota Kozioł
UNIWERSYTET SZCZECIŃSKI - INSTYTUT PEDAGOGIKI
"Wszyscy wiedzą, że czegoś nie da się zrobić, aż znajduje się taki jeden, który nie wie, że się nie da, i on to robi." /Albert Einstein/

małgosia

Awatar użytkownika

Wsparcie

Posty: 687


Rejestracja:
27-05-2005 16:12

Post 05-05-2006 19:05

"Wszyscy wiedzą, że czegoś nie da się zrobić, aż znajduje się taki jeden, który nie wie, że się nie da, i on to robi." /Albert Einstein/

małgosia

Awatar użytkownika

Wsparcie

Posty: 687


Rejestracja:
27-05-2005 16:12

Post 05-05-2006 20:59

"Wszyscy wiedzą, że czegoś nie da się zrobić, aż znajduje się taki jeden, który nie wie, że się nie da, i on to robi." /Albert Einstein/

Maja

Awatar użytkownika

Pszczółka

Posty: 2619


Rejestracja:
01-02-2007 19:54

Post 26-06-2007 21:18

anka-niko

Awatar użytkownika

Wsparcie i Łowca Talentów

Posty: 8543


Rejestracja:
27-04-2008 16:50

Lokalizacja: warszawa, Żoliborz

Dzieci: młody dorosły z ADHD (wbrew pozorom)

Ja: takie sobie coś ;)

Post 12-11-2011 15:37

Może się komuś przyda:
http://www.dysleksja-pwn.pl/o-nas.php

a dla szkół:
iws
Obrazek
mama super syna - KĄT-owicza z ADHD, dysgrafią... i pasją

Jerzy Liebiert
Uczyniwszy na wieki wybór// w każdej chwili wybierać muszę... Jeździec

Uczę się ciebie człowieku.//Powoli się uczę, powoli.//Od tego uczenia trudnego//Raduje się serce i boli. *** (Uczę się ciebie, człowieku...)

Wróć do Dysleksja i inne dys...



Kto jest online

Użytkownicy przeglądający to forum: Obecnie na forum nie ma żadnego zarejestrowanego użytkownika

Powered by phpBB © 2000, 2002, 2005, 2007 phpBB Group.
Designed by Vjacheslav Trushkin for Free Forums/DivisionCore.